Some 20 years ago I bought myself one of those Bookman readers. The base book was the Bible (new International Version) but I also had several plug in books, the most used was probably the Columbia Concise Encyclopedia and the Merriam Webster Dictionary.  For nigh on 20 years my bookman served me well, and I never felt like it needed replacing. This past year though, the contrast of the screen has started to fail. Just setting the bookman down would reset the contrast and it would be too washed out. I could compensate by adjusting it to the darkest setting, but having to do this almost everytime I consulted it was annoying.

So this year, I checked out the ereaders available. I just needed something to replace my bookman. I decided on a Nook by Barnes and Noble because it fit my needs. I asked for a received a Nook Simple Touch for Christmas, along with a protective case.

My nook is actually quite a step up from the bookman because I’m not limited to whatever ebooks are available.  I put the Bible (English Standard Version) on it, but then I also grabbed the Bible in Esperanto and put it on as pdf files.  It’s a little obtuse, but it’s there and readable. I also have a collection of Sherlock Holmes stories in Esperanto, plus an Esperanto translation of a Harry Harrison novel. Project Gutenber has a selection of public domain books available too.

The case protects the screen and the nook itself and actually makes it feel like a real book. It allows me to ballance it on my leg (just like a real book!) If there were any drawback worth mentioning it’s that the nook is a tad too big to stuff in my pocket to carry along. I’ll live with that though.

El la taglibro de Ŝengek Barinium, Observisto por la Konsilantaro de Kopluŝo. 1082, 6, 20. Mi kuniras kun la surteriĝa teamo al la planeda supraĵo. Komandoro Iloŭ diras ke estas ĉar la Kapitano volas ke Observisto ĉeestu dum la unua kontakto. Estos agrable promeni en la freŝa aero sur la supraĵo de verda planedo. Mi esperas ke kiam mi reiros al Kopluŝo ke ĝi tiam estos denove verda.

La surteriĝilo tangadis en la atmosfero de la planedo. La movado minacis naŭzigi Ŝengek. Ŝi sciis per la vidilo antaŭ si ke la veturado preskaŭ finiĝis. La flavgriza deĵorvesto kion oni donis al ŝi por ĉi tiu ‘eksterumo’ estis kruda. Ĝi vundfrotis ŝian kolon kaj akselojn. Ŝi sopiris siajn komfortajn vestojn. Almenaŭ Observistan simbolon estis kudrita al la ĉemizon super ŝia maldekstra brustoflanko. Ŝi ankoraŭ havas iom da digno. Ho Ve! Subita tangado de la ŝipeto naŭzigis ŝin. La enhavo de ŝia stomako elĵetiĝis sur la plankon! Kiel estas tipe, post momento, la ŝipeto kvietiĝis kaj fine surteriĝis.

La motoroj silentiĝis, Ŝengek malligis la savzonon kaj prenis sorbotukon el la supera kesto por purigi la plankon de la naŭzigaĵon, pleniĝante de la naŭzo dum ŝi faradis. Mogbi, malrapide paŝante laŭ la pasejo kun lia kunpiloto, Leŭtenanto Midĝ, vidis ŝin kaj diris, “Ĉu iu akcidentiĝis?”

“Jes. Mi!” ŝi fumis.

“Mi bedaŭras,” li diris kaj alvokis iun. Glorin Trejd, la Medicina Teknikistino venis.

“Lasu min helpi al vi pri tio,” ŝi diris. Glorin aspektis post mezaĝa. Se ŝi estis esploristo la tutan tempon, Ŝengek miris kiom da jaroj pasis dum ŝia kariero, se oni kalkulis la tempefiko de kosmoveturado.

La du virinoj finis la taskon kaj kuniĝis kun la aliaj ekster la ŝipeto. Mogbi salutis ilin per anonco. Mi volas bonvenigi vin ĉiujn al planedo G-V 42.53-3, kaj ni esperu ke oni rapide renomu ĝin ĉar tio estas iom longa.” Mallaŭta ridado el la ŝipanaro sekvis.

Ŝengek vidis unu el la specialistoj stariganta stango por kontroli la aeron, kaj alia primetis bestetaj kaptilojn. Tria specialisto prenadis specimenojn de la plantoj tuj proksime de la ŝipeto. Komandoro Iloŭ, Leŭtenanto Tejrk, kaj Leŭtenanto Midĝ staris kune apud la kajuta fino de la ŝipeto. Ŝengek kaj Glorin Trejd marŝis al ili.

“Se vi Sinjorinoj pretas, ni ekos al nia unua celo,” diris Iloŭ. “Estas malgranda vilaĝo tuj post tiuj montetoj.”

Tejrk demandis, “Kiom da tempo pasos ĝis ni atingos la vilaĝon?”

Mogbi kontrolis sian brakhorloĝon. “Eble nur unu horo, se ni penos.”

“Ni ne volis alteriĝi tro proksime, kaj ĉi tiu herbejo estis ideala loko,” diris Midĝ.

Mogbi levis dorsosakon sur sian ŝultrojn. “Se ĉiuj havas siajn ekipaĵojn, ni ekiru.”

La piediro daŭris pli ol unu horo. Ili eniris arbaron plene de arbetaĵoj. Estis varmege kaj la flugantaj insektoj estis pikemaj. Aŭ la forpelilo kiun la ŝipanoj uzis senefikis, aŭ ĝi senefikis kontraŭ ĉi tiajn insektojn.

Ŝengek scivolis se Mogbi elektis cele ĉi tiun latitudon ĉar ĝi supozeble similis lian hejmloko, sur Vrit tiele. La herbejo en kiu la ŝipeto alteriĝis estis plena de talio-alta herboj, sed ĉi tie la teamo luktadis trarompi densajn arbetaĵojn. Mogbi haltis antaŭe. “Tejrk, venu,” li diris.

Ŝengek aŭdis lian flustron. Estis ion antaŭ ili, ion malalta kaj hararkovrita kaj pentrita per blankaj kaj ruĝaj strioj. Se ŝi estis vidanta la haŭton, ĝi estis nigreta, kiel la koloro de Mogbi. Dum Leŭtenanto Tejrk alproksimiĝis al ĝi, li faris dolĉajn sonojn. Ĉu li provas luli ĝin?

Subite la io stariĝis. Ŝengek ellasis ekspiron.

“Li aspektas homa,” diris Glorin.

Kaj evidente virseksa, pensis Ŝengek.

Dum Tejrk provis mansigni ilin silentu, Iloŭ mumuris, “Uŭoŭ Vhejm!”

La indiĝeno rapide turniĝis kaj malrapidis en la arbetaĵojn. “Damne!” diris Tejrk. Li remarŝis al la teamo.

Iloŭ kontrolis la spurilon sur lia brako. “La vilaĝo tre proksimas. Verŝajne temas pri homoj.” Li pretis sian magnet-fusilon kaj kontrolis ĝin. Leŭtenanto Midĝ faris same.

“Ni alproksimiĝos la vilaĝon malrapide. Mi antaŭiros. Leŭtenanto Tejrk tuj sekvos. Via amiko eble rekonos vin. Midĝ, vi postsekvu kaj prizorgu la virinojn.”

Ŝengek komencis protesti, sed Mogbi diris, “Mi ne intencis ofendi vin, sed ne forgesu, kvin ŝipoj de la Alianco jam malaperis en ĉi tiu sektoro.” Ŝengek kapjesis konsente.

Dum la alproksimiĝon al la vilaĝo la arbetaĵoj maldensiĝis. Ili ekaŭdis infanan ridadon, skrapadon de ligno sur ligno, kaj malproksime, kelkajn mallaŭtajn tamburkadencojn. Ŝengek iris al Mogbi. “kion signifis antaŭe kiam vi diris ‘La Sesa’?”

Mogbi momente pensis, rigardante ŝin, kaj ridetis. “Kanum dagarmengŭe pandla?”

Balancante la kapon, ŝi diris, “Ne multe. Mi konas sufiĉe da via lingvo por kompreni tiom. Kion vi intencis?”

Mogbi atendetis momente. “Mi kredas ke vi sciis ke mi estas Engretano.”

“Mi rememoras ke vi mencis tion, sed . . . Ho jes, la profetaĵoj de Engret Pretm. Certe vi ne kredas ilin.”

Li malrapide ekmarŝadis, sed turnis la kapon al ŝi. “Certe vi ne povas ne kredi ilin. Engret estis Kopluŝano, kaj antaŭdiris la Katastrofon.”

Ŝengek pensis momente silente. “Estas vere ke kelkaj el liaj profetaĵoj povis esti interpretitaj tiel, sed ili ankaŭ estas tre malklaraj.”

“Vi ne estas Engretano, sed tamen vi scias pri la profetaĵoj.”

“Ili estis en la novaĵoj post la Katastrofo. Kiel mi ne povas scii pri ili? Aldone, Patro sciigis min. Eĉ se ili ja verus, kia bono rezultus?” La Normia atako preskaŭ sukcesis. La profetaĵoj senutilas.”

Mogbi ridetis denove. “Mi supozas ke dependas de la vidpunkto, sed mi ne povas ne pensi ke ĉi tiu eble estas la sesa planedo de indiĝenaj homoj. Engret diris ke estos tiom. Ĝis nun la Kopluŝanoj trovis kvin, kaj mi kredas ke ĉi tiu estas la sesa.”

Many banks only ever receive new coins from the mint, such as the recently interrupted presidential series. When asked, my bank did not affirmatively say that I would be able to get rolls of dollar coins from them when they run out of their presidential dollars. Luckily, I believe I have secured a source of rolls of circulated coins from another local bank. These will likely have that nice patina of use instead of being always shiny and new, a plus!

But I really prefer the original Sacagawea dollars as they were minted between AD 2000 and AD 2008. They look like money, not a token. In my opinion removing much of the writing from the face of the coins and inscribing it on the edge was a big mistake. Likewise with the presidential coins, where the letters are so small that I cannot read them without a magnifier!

So, for those who enjoy spending dollar coins, and other odd money such as $2 bills and Eisenhower cartwheels, I’ve designed several shirts on CafePress.  What’s important though is that you SPEND DOLLAR COINS.

It’s Money, Spend It! (dollar coins generally)

Classic Sackies are the Best (sackies shirt)

I Like Ikes (Eisenhower Dollars)

It’s Money Spend it ($2 bills)

Tero Nekonata

Verkis David E. Rutan

Taglibro de la Kopluŝa kosmoŝipo Itsen: 18an tagon de la 6a monato de la jaro 1082 de la Kopluŝa Erao. Ni estas enirinte de sektoro 42 dum preskaŭ unu monato kaj ni preskaŭ atingas la finon de nia esplormisio, G-klasa stelo. Ĝis nun neniu kontraŭis nin. Kvin ŝipoj de la Kopluŝa Alianco malaperis en ĉi tiu regiono de la kosmo, ankaŭ nomata ‘La Nekonata Sektoro.’ Mi ne antaŭvidas ian problemon pri la esploro de la planedsistemo antaŭ ni.

El la taglibro de Ŝengek Barinium, Observistino por la Kopluŝa Konsilantaro 1082,6,18. La ŝipanaro de ĉi tiu ŝipo estas en bonhumoro dum ni alproksimiĝas al nia celo. Mi ĝojas ke mi estas tie ĉi, for de Kopluŝo dumtempe. Kvankam oni sciigis min pri ĉi tio kiam mi aliĝis al la misio, estas iom strange pensi ke dum nia monatlonga vojaĝo, pli ol 14 jaroj pasis ĉe nia hejmo. Patro aĝas ĉirkaŭ 64 jarojn nun! Mi sentas kulpon ĉar mi ne restis kaj helpis rekonstrui, sed oni diras ke kosmoesplorado estas egale danĝera kiel vivi sur Kopluŝo nuntempe.

Ŝengek atendis malpacience la malfermiĝon de la pordoj dum la lifto veturigis ŝin kvin etaĝojn. Ŝi estis sola en la lifto, sed la horo ja estis 7:01 matene. Tio signifis ke ŝi jam malfruis, laŭ la horstrio super la komandpanelo. Unu rapida tiro malkaŝis ŝian brunan plektitan hararon el la kolumo de ŝia longa jako. La voĉo de sia patro resonis en ŝia menso: Vi estas Barinium, kaj toi signifas dignecon. Ŝi tuj pasis tra la malfermantaj pordoj kaj rapidis al la kunvenĉambro.

Je ŝia enirado, ŝi vidis Kapitanon Dagrit Karpla, Komandoron Mogbi Eloŭ, lia Unua Oficiro, kaj Ĉerinon Mai, la astronomo de la Itsen. Aliaj ĉefstabanoj ankaŭ ĉeestis.

Ŝengek paŭzis apud la pordo sufiĉe longe por diri, “Pardonon pro mia malfrueco, Kapitano.”

“Estas bone vidi vin, Observistino Barinium,” diris Karpla. “Mi pensis ke eble mi neglektis sciigi vin pri la kunveno.”

“Ne, Sinjoro, mi enlitiĝis iom malfrue.” Ŝengek paŝis al sia loko ĉe la tablo kaj sidiĝis, admonante sin pro la pasigo de tiom da tempo kun la virbela Komandoro Iloŭ.

Li estas kvardek jaroj pli aĝa ol ŝi, havas tonditan grizan hararon kaj barbon, kaj rakontis tiom da interesaj historioj pri lia tempo en la kosmoservo. Ŝengek prenis la paperan raporton antaŭ si kaj ŝajnigis keg xi estas interesa. La Kapitano daŭrigis sian parolon. “Astronomo Ĉerino estis rakontanta al ni pri nia cello. Bonvolu daŭrigi.”

“Jes, Kapitano,” diris la Nidia virino. “Ni jam spuris ok planedojn en la sistemo. Ŝajnas ke estas ne pliaj, krom kelkaj nanplanedoj. La eksteraj kvar estas gasplanedoj, la plej rimarkinda estas unu havanta grandan ringojn. La enaj kvar planedoj estas solidaj, la tria ekstera aspektas homloĝebla. Ĝi certe havas atmosferon kaj estas kovrita de akvo. Nur kvarono de la supraĵo estas tero en la formo de kelkaj kontinentoj.”

Je tiu punkto Ĉerino starigis holograpfaĵon de la priparolata planedo. Ĝi rotaciis ŝvebe en la areo super la tablo antaŭ la ĉeestantoj. Je la mencio de la teramasoj, la vidaĵo ŝanĝiĝis por videbligi la planedon sennube. Laŭ Ŝengek, unu granda teramaso aspektis kiel longa flankvido de homa kranio. Ŝi sufokis oscedon kiu provadis malfermi ŝian buŝon.

Ĉerino daŭrigis, “La akcia klino donas al la planedo rimarkeblajn sezonojn kaj la rotacirapido estas tute inter la parametroj por vivo. La rivoluo ĉirkaŭ sia stelo estas iom malpli ol tio de nia jaro. La planedo havas unu grandan sateliton.”

“Ĉu ia indiko pri civilizacio?” Estis Mogbi kiu parolis.

“Ni trovis neniajn radi-elsendaĵojn, kaj ĝis nun, ne vidis ian indikon de nokta lumigo. Se ja estas civilizacio, ĝi estas antaŭindustria.”

“Dankon. Ni estos ĉe la limo por lanĉi esplorilon post du tagoj,” diris Karpla. “Ni pli informiĝos antaŭ tiam. Komandoro, se ni trovos la planedon sufiĉe loĝebla, mi deziras ke vi estru la surteriĝan teamon. La scienc-teamo volos kolekti specimenojn por esplorado.”

Mogbi kapjesis. “Mi elektos teamon.”

Kapitano Karpla finis la kunvenon.
Ŝengek renkontis Komandoron Iloŭ en la manĝejo post sia. La manĝaĵo sur la Itsen estis la kutima nutraĵo; iaj rehidratigitaj provizaĵoj, iom da freŝaj foliaj verdaĵoj el hidrokultivado, kaj la ĉiam kreskanta porcio de nutrokuboj. Nutrokuboj ne placxis al ŝi, eble ĉar ŝi tute tro konis ilian devenon en la recikligado de homa fekaĵo en la ŝipo. Vere, la gusto estas agrabla, sed ve, la deveno.

Sidiĝante ĉe la plastotegita tablo, Ŝengek demandis, “Ĉu vi havas ian ajn ideon kiel oni nomos la planedon?”

Mogbi parolis inter mordoj el lia nutrokubo. “Nenian ajn ideon, sed mi certas ke la nomo taŭgos.” Li ridetis perverse kaj mansignis super ŝia ŝultro al iu.

Dum Ŝengek malvolvis sian mangilaron, venis al la tablo juna viro, en la militvestoj de leŭtenanto. Unue Ŝengek pensis ke li estis stevardo. “Mi bonas,” ŝi diris al li. Tiam, vidinte lian militvestojn, “Ho, pardonu!”

Mogbi interprezentis ilin. “Observisto Ŝengek Barinium, mi volas prezenti Leŭtenanto Eru Tejrk. Li estas nia lingvisto.”

“Estas plezuro renkonti vin, Leŭtenanto,” ŝi diris.

Mogbi signis al Tejrk sidiĝu. Li faris. “Mi pensis ke estas bone por vi renkontiĝi ĉar vi ambaux membriĝos en la alteriĝa teamo.”

“Mi esperadas,” interjektis Tejrk, “ke ni trovos ian civilizacion tie sube. Mi volas aldoni al mia kolekto.”

“Kion vi kolektas, Leŭtenanto?” demandis Ŝengek.

“Lingvojn, kompreneble. Mi jam scipovas paroli la brihan, vritan, nidian, onifan, Normian . . .”

“Sufiĉe,” diris Iloŭ. “Bonvolu Reiri al via tablo, Leŭtenanto.” Tejrk stariĝis, aspektante konfuzita kaj reiris al sia tablo ĉe la malantaŭa muro.

“Nenecesis esti tiel abrupta al li, Mogbi.”

Iloŭ levis la ŝultrojn. “Li petis min interprezenti vin, do mi faris. Li estas brila kaj lerta lingvisto, sed eble tro avida pri lia profesio.”

“Li verŝajnis tre agrabla.”

“Eble. Li estis infana mirindulo pri lingvoj,” diris Mogbi. “Tial li fariĝis ŝipano ĉi tie. Lia avideco maltrankviligas min, kaj plue, li okulumadis vin.” Mogbi ekridetis.

“Ĉu vere?” Ŝengek kontrolis sian bluzon. “Nu, li estas nur kelkaj jaroj pli juna ol mi . . .”

Iloŭ denove ridetis kaj kliniĝis pli proksime al ŝi trans la tablo. “Ĉu mi revoku lin? Kion dirus via Patra Moŝto?”

Nun Ŝengek ridetis al la pli aĝa Iloŭ. Li sciis pri la alta ofico de ŝia patro en la Konsilantaro de Kopluŝo kaj pri la propreca sinteno li havis pri sia nura filino. Ŝi parolis al Mogbi per egale mallaŭta voĉo.

“Nenecesas. Mia nuna kunulo estas agrabla.”

“Nu, Observisto,” diris Iloŭ, rektiĝante, “tio pensigas min pri alia, eble malĝentila temo. Mi scivolas pri io dum la tuta monato ni estas en la kosmo, mi neniam demandis, sed . . .”

Nun Ŝengek rektiĝis, kiel knabino ĉe la lernejestro. “Kion vi volas scii?”

“Kial tia alloga, juna virino estas tiel fora en la kosmo anstataŭ fari vian devon rekonstrui Kopluŝon?”

Ŝengek ruĝiĝis videble pro lia diro, parte pro modesto kaj parte pro kolero. Mogbi rimarkis ŝian reagon kaj tuj pardonpetis. “Ŝengek, mi petas, pardonu mian trudan, demandon. Mi ege hontas pro la demando pri tio, kio estas nur via privata afero.”

Ŝi donis al li severan rigardon. “Mia patro opiniis ke estas plej bone ke mi forestas de Kopluŝo dumtempe kaj asigno sur esplorŝipo ŝajnis konvena.” Ŝia voĉo plilaŭtiĝis. “Ni ne estas tiel severeca ĉe hejme ke oni devigas la virinoj fariĝi bebofabrikoj…”

Mogbi levis lian manon. “Mi bedaŭras. Mi ne intencis ofendi vin. Mi scias ke la Katastrofo dekumis vian loĝantaron. Tio estas ja grava regreso.”

“Estas vere ke Kopluŝo ne estas ĝardenoparko nuntempe, sed la planedo kaj la popolo rekreskos. Niaj kosmurboj helpas al ni ĝis alvenas tiu tempo.” Ŝia voĉo mallaŭtiĝadis. Tiam estas silento inter ili dum minuto. Mogbi malrapide metis siajn manojn sur la tablon.

“Mi scias. Mi bedaŭras. Eĉ je mia aĝo mia buŝo parolas pli rapide ol mia menso.”

Nun Ŝengek ekridetis “Nur iame? Mi bone scias ke vi Vritanoj komandis la kosmon longe antaŭ ni Kopluŝanoj leviĝis en la galaksion…”

“Kaj pro tio, ni iom volas superregi la aferojn de aliaj.”

“Sed vi konstante forgesas ke la Granda Vrita Empirio falis antaŭ miloj da jaroj.”

Iloŭ levis la ŝultrojn. “Eble mi iame arogantas.”

Ŝengek ridetis perverse, “Ĉu nur iam?”

What I like to do with Esperanto is to try living in it everyday. I like figuring out (or trying to figure out) how to refer to typical homey things in the language. I’m not saying I want to introduce new roots into the language. I’m simply saying that somehow it’s gotta be possible to express everything in American life without making up words like ‘la Valmarto’ (it’s a ĉiovendejo, vendejego, or some such in any case.) If people have to know exactly which store you’re going to just say Walmart as it is pronounced in English and be done with it. If you’re writing in Esperanto at the time, just put it in italics like we do with non-English words in novels.

I’ve gotten myself involved in several projects lately.  I’m involved in the Aŭdebla Biblio project where a bunch of us (I think it’s like 13 now) from all over the globe are recording La Sankta Biblio being read aloud. Eventually these sound files we be collected into an Audible version of the Bible in Esperanto.

I’m also on the team that get’s to translate the scripts of Christpher Mihm, so that he can add an Esperanto sound dub to his classic style films.  We just finished the last one, The House of Ghosts,  and I get the distinct feeling that this time he may have the actual cast voice their characters in Esperanto instead of having us do it.  This would be good as Mr. Mihm has much better sound recording equipment.

Now it looks as though I volunteered to help proofread a revision of Peter Benson’s Comprehensive English-Esperanto Dictionary. This is going to be a cool project as I love reading a dictionary, be it in English or Esperanto (yea, I know–Weird! tell me something I don’t know.)

So this morning I ordered a classical guitar tuning head (3 machines) and some banjo fret wire. The strings, I’ll buy from a music store. About the only tool I don’t have which would make the project easier is a planet to dimension the wood to the proper thickness. I’ve already figured a way around that.

High end dulcimers seem to only be made from wood I cannot get easily, but the ones normal people make seem to be made out of whatever is on hand.  I’ll buy a stick of Walnut for the finger board, but I’ll likely use pine for the sound box.  I can’t see how this would be utter sacrilege as you can buy a dulcimer kit for kids which has a sound box made of cardboard!

If you like reading in Esperanto, why not give this a try?