Dolphins (Who Speak Esperanto) of Pern (second and final part)

June 3, 2015

Here’s the second and final part of my translation of one tiny part of Anne McCaffrey’s book, The Dolphins of Pern.


La delfena sonorilo estis jam muntita en nova muntaĵo, la konservilo por la ligno ankoraŭ sufiĉe freŝis por kaptiĝi en la gorĝo malgraŭ la dolĉa venteto. La sonorilo mem estis polurita ĝis alta brilo.

“Ni aldonis novan frapilon,” Curran diris fiere. “Devigis al Majstro Fandarel halti alian projekton por havi ĝin ĝustatempe.”

“Mi volas scii kiel vi faris tion, Majstro Curran.” Oldive diris kun ridetaĉo.

“Kiom longe la sonorilo estis sen la frapilo?” Sebell demandis en tiu dolĉa maniero kiu tiel efikis por gajni informon.

Curran levis la brakojn dikigitaj post jaroj tirante retojn kaj velojn.

“Ĉu via majstro ne rimarkis?” Sebell demandis, la okuloj briletantaj.

“Mi supozas ke jes, sed evidente li ricevis ĝin en tia stato.” Curran aspektis iomete embarasita.

“La sonorilo ĉe Monaco ankaŭ mankis frapilon,” Sebell diris por trankviligi la viron, sed Menolly rimarkis ke sia edzo ne menciis ke la Monaco sonorilo estadis sur la planko de la maro dum jarcentoj. “Sed ĝi nun havas unu kaj povas esti denove uzata por la originala intenco. “Ĉu vi faru, Menolly?”

“Kun plezuro,” Ŝi diris kaj ekprenis la finon de la ŝnuro. “Mi pensas, Curran, ke la intenco de la delfena sonorilo estas por ke ankaŭ ili povas sonigi ĝin, por venigi homojn por aŭdi la raportojn.”

“Mi ne sciis tion,” Curran diris, surprizite. “Sed kion mi faru se ili sonigus ĝin?”

Menolly ridetis kuraĝige al li. “Demandu kial ili sonigis ĝin, kompreneble. Ĉi tio estas por sciigi al ili ke la sonorilo estas denove uzata.” Ŝi forte ektiris la ŝnuron, kaj tiam komencis la Raportuan sekvencon kiun Alemi instruis al ŝi. Ŝi sincere esperis ke ĝi efikos, se ne, Curran pensus ke li malŝparis tempon kaj penon, krom pensi ke ili taskigis al la Majstro Forĝisto sennecese. Do, pretendante ke la sekvenco estis pli longa ol ĝi fakte estis, ŝi sonigis la Raportuon duafoje. “Alemi nun havas tre sukcesan fiŝkaptadon ĉar li atentas la raportojn de la delfenoj. Li jam evitis iom el la teruraj ventopuŝoj de la sudaj akvoj.”

Rigardu!” kriis unu el la fiŝistoj kiuj sekvis ilin al la marponto. Sur ŝia ŝultro, Beauty kriĉe ekkriis. Rocky kaj Diver ek-soriĝis por esplori.

Forvidiloj aperis el poŝoj por helpi la nudokulojn.

“Aloj!” kriis la maato de Curran. “Ses—ne pli ol tiom. Venante el ĉiuj direktoj. Venante ĉi tien!”

Curran etendis la brakon por la forvidilo de lia maato kaj rigardis maren. Beauty etendis la flugilojn, nodumante ilin en la vintran ĉapon de Menolly tiel ke ŝi devis ekpreni ĝin antaŭ ol ĝi falis en la maron.

“Kvietiĝu, Beauty. Vi jam vidis delfenojn.”

Beauty pepadis, sed obeeme faldis la flugilojn kaj palpebrumis brilajn bluajn okulojn.

“Kia elmontro,” Curran rimarkis, kaj ĝentile donis la vidilon al Menolly. Ŝi ridetis kaj gestis ke li donu ĝin al Sebell, kiu ne jam havis okazon vidi delfenaron alvenanta responde al la antikva voko.

Kiel la estuloj memoris tiel longe? Eble estis delfenaj similuloj al bardoj? La delfenestroj?

Sebell enspiris aŭdeble dum li rigardis. “Ili movas je nekredebla rapido kaj faras tiujn saltojn kaj ho… unu ĵus transkapiĝis enaere.”

“Mi pensas ke ĝojegigas ilin aŭdi la sonorilon sonigata denove,” Menolly diris kun nostalgia rideto kaj momente ekemociiĝis. Esti ignorata, havi la kapablojn malatentitaj nepre estis malfacila afero, tamen la delfenoj daŭris fari kion ili povis por helpi al homoj dum la centjaroj. Ŝi devas verki specialan kanton por ili, tre specialan kanton pri lojaleco kaj ĝojo.

La ĝojkriado estis baldaŭ aŭdebla al la spektantoj ĉe la doko.

“Kiel ili povas paroli?” Curran demandis.

“Ili faras,” Menolly diris, “Se vi aŭskultas.” Ŝi eke suprenrigardis al Sebell, staranta rekte kaj alta apud ŝi, kaj ridetadis diablete. “Malgraŭ ĉion ni bardoj faris, la lingvo ŝanĝiĝis, sed la delfenoj alkutimiĝas al la novaj vortoj.”

Sebell fikse rigardis ŝin momente por tiu malnova moketo, kaj ŝi snufridis al la bardo pro la embaraseto pri la “pureco de parolo” kiun la Metio penadis tiel arde konservi.

“Sed mi pensis…” Curran komencis, kaj tiam ĉesis ektusante.

La avangardo nun alproksimiĝis, kaj la spektantoj ne povis kalkuli la nombron da delfenaj korpoj pro la saltado kaj plonĝado.

“Kie estas la boato kiun ni bezonas por esti proksime al ili?” Menolly demandis. Curran fingromontris al la ĉeflankan ŝtupareton, kaj rigardante post la rando, Menolly vidis la longan boaton, ĵetiĝanta je la ligŝnuro. Curran enboatiĝis unua kaj zorge gvidis ŝiajn piedojn al la ŝtupoj kaj sekure en la ĵetiĝantan boaton. Ĝi estis unu el la apudbordaj fiŝkaptuloj kaj povis enteni mezgrandan grupon da homoj; orda malsuprenirado sekvis de tiuj kiujn ŝajne Curran elektis kiel atestantaro por ĉi tiu historia okazo.

Ili apenaŭ eniĝis kiam la unua delfeno levis la kapon super la akvo.

“Son’ril’ sonas. Nii venas! Son’ril’ ne sonas longlonge.” La estulo kriis, kaj aliaj trudiĝemaj kapoj leviĝis, ĉiuj puŝantaj por vidi tiujn en la boato.

“Vi nomiĝas? Mi estas Nolly,” Menolly diris, kliniĝante super la flanko de la boato kaj etendante la manon por grati delfenan mentonon.

Preskaŭ ekstaze la delfeno permesis la kareson; la makzelo falis en la akvon en la troaĵo de ĝuo.

“Inka! Inka! Arestro. Inka!”

“Je la unua Ovo,” Curran kriis, kaj estis ekscita murmurado de la aliaj fiŝistoj.

“Jen Curran,” Menolly diris. “Fiŝistomajstro.”

“Nii scias,” Inka diris

“Flip mi,” alia delfeno diris, levante sin sufiĉe el la akvo ĝis alteco kiu ektimigis la Fiŝistomajstro.

“Flipmi?” demandis Curran.

“Flip! Flip! Ho-nara nojmo.”

“Ho-nara?” Curran ripetis, mire.

“Eble li intencis honora?” Sebell sugestis, kaj eltenis manon, esperante allogi delfenon. Unu tuj leviĝis kaj proponis naĝalon al li.

“Via nomo?” li demandis.

“Ajay, Ajay. Homo nojmo?” La demanda leviĝo al la vorto estis ne miskomprenebla.

“Sebell, Sebell, Ajay!”

“Sebell. Sebell, Nolly, Cur-ran,” samtempe diris delfenoj per altaj, komikaj voĉoj.

“Oldive,” Menolly diris, metante brakon ĉirkaŭ la Majstro Kuracisto. “Kuracisto. Sanigisto,” ŝi aldonis.

“San’gisto! San’gisto!” la delfenoj pasigis tiun informon tien kaj reen inter si; la grizaj korpoj svarmis en la akvoj inter la boato kaj la grandaj bolardoj kiuj subtenis supre la T-forman instalaĵon. “Oldive, San’gisto!” Ekscitaj krioj kaj klakadoj sekvis la prezenton, kaj delfenoj svarmis en la apudaj akvoj, ŝanĝante lokojn ĉar tiom penis inspekti la Kuraciston samtempe. “Vii sanigas? Vii s’krapi san’fis?”

“Kiel miriga!” Oldive diris, surprizita esti la fokuso de tiom da gajaj vizaĝoj. “’Vii Sanigas’?” li demandis, turniĝe al Menolly por traduko. “S’krapi san’fis?”

“Sang-fiŝo. Ĝi estas parazito kaj postulas fortranĉon,” Menolly diris. “Alemi faris tion al lia delfenaro. Io ke ili ne povas fari sin mem.”

“Kiu havas san’fisojn?” Menolly demandis, kaj kvar delfenoj kriis kaj enpuŝis al ŝi. Ŝi jam havis okazon studi la memorbendojn de Aivas pri la delfenoj kaj nun signalis por ili kuŝi flanksupre.

“Ho ve,” Oldive rimarkis kun granda simpatio. “Ili devas esti tre dolorigaj. Oni bezonus uzi akran tranĉilon.

“Tranĉ’lo, tranĉ’lo.” Estis ripetata ree al li de tiuj plej proksimaj kun montrataj ventroj. Ili turniĝetis de flanko al flanko. “S’krapi san’fis.”

“Nu, mi supozas ke ili scius…” Oldive diris. Li elprenis la zonotranĉilon kaj provis la klingon. “Sufiĉe akra, mi esperas.”

Li kliniĝis el la flanko de la boato. Antaŭ ol iuj el la maristoj povis averti ilin, la bardoj kaj aliaj kuracistoj kliniĝis por spekti la aferon. La boato, nature, ŝanceliĝis kaj verŝis Majstron
Oldive kaj Mellonion en la akvon.

“Ne, ne, lasu min, mi bonfartas. Mi naĝas tre kapable,” Oldive diris, frapante al la manoj etenditaj por repreni lin.

“Hooo, malvarmas,” Menolly diris, sed ankaŭ ŝi malakceptis proponojn retiri ŝin en la boaton. Tamen, ŝi deprenis la botojn kaj pasigis ilin al Sebell. Tiam ŝi elprenis la zontranĉilon. “Ho, ĉu jen kiel oni faru?” ŝi komentis dum Oldive lerte detranĉis la kapon de la fiŝo, deprenis la tenacan korpon, kaj tiam eltiris la suĉilon, lasante nur etan truon. La suĉilo estis rimarkinde longa, ĉar ĝi devis penetri tra la tavoloj de graso por alkroĉi la veinon.

Tuj post Oldive traktis la unuan pacienton, plua delfeno nazpuŝis tra siaj kunuloj, klakante en tia aŭtorata tono ke la aliaj disiris por ĝi.

“Vere vi devu atendi vian vicon,” Oldive diris en dolĉa, riproĉeta tono.

La delfeno ridetis kaj turnis la kapon tien kaj reen dum la viglaj nigraj okuloj fiksiĝis al la kuracisto. “Malbona dorso!” la estulo diris tutsimple.

Estis mallonga ŝokita silento. “Interese!” Oldive etendis sian manon al la nazo de la estulo kvazaŭ senkulpigi ĝin pro la mencio de la afero kiun neniu farus. “Kiel vi sciis?” li demandis. Malgraŭ la malsekiĝo lia ĝibo estis ne tre rimarkebla sub la lerte farita ĉemizo, kaj la estulo nur vidis lin de la antaŭo.

“Viidis. Viidis. I Bit, Ol-div sanigisto.”

“Mi vere ne kredas kion mi aŭdas,” Curran murmuris al Menolly. “Kaj ĝi scias pri…” li fermis la lipojn. “Kiel ĝi povis vidi?”

“Eble kion diris Persellan pri la –“ Oldive rigardis al Menolly por la vorto.

“Sonradaro,” ŝi provizis.

“Estas vere. Bona pruvo!” Ĉar Oldive aperis gaja pri la afero, ĉiuj ekmalstreĉis.

“Kio ĝi estas, ĉi tio sonradaro?”

Menolly rememoris la precizaj frazigon kion ŝi ricevis de Alemi. “Sonradaro. Delfenoj povas elsendi altfrekvencajn sonojn kaj sensi la vibraĵojn revenante al la oreloj. Tiel ili navigas en la maro kaj sendas mesaĝojn al malproksimaj delfenoj. Iel ili povas ankaŭ uzi ĝin pri homaj korpoj.”

“Se ĉi tiu Bit povis vidi mian ĝibon tra miaj vestoj, mi volas kredi. Bit, ĉu vi volas ke mi s’krapi vian san’fison?”

“Tio estas tro, Majstro Oldive,” ekparolis unu el la kuracistoj kiu maltrankviliĝis vidi sian majstron en la akvo. “Estas pli kaj pli venantaj. Prefere vi eliru el la akvo. Estas tro por vi trakti ilin.”

“Mi jam kalkulis kvardek,” Sebell diris.

“Bonvolu, Ol-div. Mult-multaj san’fis.”

“S’krapi san’fis,” la krio devenis de la amasiĝantaj delfenoj.

“Mi povas fari nur unu plu hodiaŭ,” Oldive diris. “La akvo tre malvarmas.” Liaj dentoj komencis klakadi, kaj la aliaj petadis lin reveni en la boaton por esti sekigita. Ankaŭ la dentoj de Menolly ekklakadis.

“Jen, ni estas homoj, ne delfenoj. Sed estas sufiĉaj en la boato por forpreni iujn parazitojn kiujn tiuj delfenoj havas. Tiujn kiuj ni ne faros hodiaŭ ni faros morgaŭ. Ĉu bone?”

“Ĝuuste. Ĝuuste.” Estis la entusiasma delfena respondo. Al la homoj ŝia propono ne tiom plaĉis, sed kiam ŝi insistis ke Oldive eniru la boaton kun ŝi, kaj kovrilojn estis alportitaj por ili, ŝi trovis sufiĉe volantajn manojn por helpi.

Dum la sekvaj kelkaj horoj, la plejparto de la homoj en la boato malsekiĝis –sed tamen ili ne povis trakti ĉiujn delfenojn kiuj petis la forigon de sangofiŝo. Kiam Sebell rimarkis ke I Bit kaj Inka , kiu havis malhelan ŝmirecan ĉapon sur la kapo, verŝajne havis ian aŭtoritaton super la delfenaroj, li, Menolly, kaj Oldive sukcesis klarigi al la nov-venantoj ke ili revenu je la venonta tago.

“Kiam la suno leviĝos,” Menolly diris, uzante la mansignojn por ‘venonta tago.’ “Pli da forpreno de san’fis. Ĉu komprenite?”

Krietadoj kaj klakadoj kaj iom da ĝoj-akrobataĵoj respondis al ŝi, kaj la premado de delfenkorpoj ĉirkaŭ la boato ĉesiĝis. Ili poste lernis ke I Bit estis unu el la plej maljunaj en la proksimaj maroj. Certe ŝi verŝajne komprenis pli bone kaj certe ŝajnis esti la plej respektata ano de la delfenaro. I Bit instruis la junajn delfenidojn kaj sendis la plej inteligentajn al la Granda Kirlakvo, al la Tillek. Unue la uzo de tiun nomon konfuzigis la du bardojn. Iom post iom ili ekkomprenis ke la Tillek signifis la plej maljunan kaj saĝan delfenon, kiu evidente estis la scianto de ĉia marviva scio, kiel bardoj konservis la sciojn por la homoj.

Kiam Sebell kaj Menolly demandis ĉu ili iam renkontos al la Tillek, I Bit diris ke ŝi demandos. Oni sciis ke la Tillek tre ŝatas la homoj.

“La Tillek estas delfenino,” I Bit diris, donante al ili longan fiksrigardon per siaj brilaj kaj inteligentaj okuloj. “Plejbona, plejgranda, plejsaĝa.”

“Kompreneble jes,” Menolly diris, kaj tiam demandis al I Bit detalajn demandojn pri kion la delfenoj lernis de la Tillek.

L’Tillek ankaŭ kantas,” I Bit komentis, sia makzelo malfermis en la plej larĝa delfena rideto tiam vidita.

“Nu, tio trankviligas min,” Menolly diris, ridetante. Tiam ŝi rimarkis ke preskaŭ ĉiuj en la boato konversaciadis ĉiu kun individua delfeno.

La malvarmo de la krepusko, pli akrigita per forta elsuda vento, fine pelis la homoj el la boato –sed kun multaj promesoj daŭrigi la kontakton dum la venonta tago, kaj ĉiutage.

“Vii sonigas sonorilon. Nii venas. Nii promesas. Memoru! Vii Memoru! Venontan sunon pli da san’fisoj s’krapotaj.” Kvankam, je noktiĝo, la delfenonombroj ŝrumpiĝis de la preskaŭ cent kiuj naĝis al la marponto responde al la Raportu sonado al dudek, tiuj restantaj estis tiel malvola foriri kiel la homoj.

Curran urĝis ĉiujn ree en la varmon de lia loĝejo, kie la varma spicita vino kiu estis disdonita estis treege bonvena. La maato, Texur, kaj tri el la aliaj ŝipestroj tiam kunprenis iujn al siaj loĝejoj kie ili povus sekigi la vestojn. Robina klopodis ĉirkaŭe, disdonante peltotapiŝojn kaj zorgante pri Majstro Oldive.

“Vi estos traktante sin mem se vi ne zorgas pri via propra sano, Majstro,” ŝi diris malridetante. “Kaj tiam kiun faros ni ĉiuj?

“Sonigi la delfenan sonorilon.” Oldive murmuris flustre por ke nur Menolly kaj Sebell aŭdis. “Estas tiom, tiom pli ol ni povis anaŭvidi,” li daŭrigis en pli laŭta sed ankoraŭ medita voĉo, “kaj ni devas lerni ĉion kion ni povas. Ĉion ni povas.” La voĉo denove mallaŭtiĝis kaj lia mano preskaŭ lasis fali la tason de spicovino. Menolly savis gin kun rideto, kaj li ridetis responde. “Vere, kredeble mi ne faris tiom da ekstera agado dum jardekoj.”

“Ni portigus vin drakdorse,” Menolly diris maktrankvile.

“Ne, ne, mia kara,” Oldive diris, malkliniĝante en la seĝo. “Mi ĉiam urĝas la pacientojn sinekzerci kaj preni freŝaeron kaj mi neniam atentas mian propran konsilon. Ĉi tiu estis vere rimarkinda tago.”

Dolphins (Who Speak Esperanto) of Pern

May 10, 2015

This is part of a chapter from Anne McCaffrey’s book, Dolphins of Pern which I’m translating into Esperanto for fun. I wanted to do a section where the dolphins talk so that  could try and figure out how to corrupt Esperanto, but still keep it more or less comprehensible. I may do another part of the book at some time. The whole thing will be less than a chapter in length, but I’m putting it up in a few parts.


Ĉe Mastrejo Fort, Menolly, Sebell, Majstro Oldive, kaj du el liaj submastroj alvenis al la Haveno Fort.

“Interesas al mi ke neniu—“ Majstro Oldive paŭzis por emfazi la negacion. “—iam ekklopodis demandi kial tiu sonorilo nomiĝais la ‘delena’ sonorilo.”

Menolly ridis, ĝuante la eksteriron de la Kuraca Metiejo ĉar la vetero pliagrabliĝis kun la fruprintempa varmiĝo. Estis bone esti rajdante kurbeston kaj aparte havi aferon kiu liberigis al Sebell de lia amasanta respondeco kiel Majstra Bardo.

Ili apenaŭ havis tempon kune nuntempe pro la agado kaj diligenteco ligita al la plano de Aivas por Forestigi Fadenojn de Pern. “Certe vi jam rimarkis enigmojn en la Registraĵoj de la Kuracista Metiejo.”

Ho, ja,” Majstro Oldive diris kun rido. “Eĉ la plej legeblaj enskriboj enhavas aludojn al procedoj konataj de la aŭtoroj sed kiuj al ni perdiĝis dum la paso de jarcentoj. Dankinde, Aivas klarigas pli kaj pli.” Li suspiris, lia mieno pensema. Tiam li forskuis iun ajn maltrankviligan penson kaj parolis pli vigle. “Kaj vi povas komuniki kun la delfenoj? Se iuj venas responde.”

“Mia frato konstatas al mi ke ili konstatas lin ke ĉiuj delfenoj konservis siajn tradiciojn. Kaj ni scias ke estas delfenoj en ĉi tiuj akvoj. Do ni sonorigos la sonoraĵon kaj vidos kion okazos.”

“Mi ja esperas ke ili venos,” Oldive diris, peze suspirante. “Se vere, kiel diris Drakeja Kuracisto Persellan, lokigi nenormalaĵojn en homa korpo per tiu sonora kapablo, eble mi povus trakti tri enigmajn kazojn kiuj zorgigis min multe.”

Menolly mallaŭtigis la voĉon por ke ĝi ne aŭdeblis de la submajstroj rajdantaj malantaŭ ili. “Vi ne sukcesas konvinki vian Metion pri la ‘kirurgaj’ traktoj kiujn rekomendas la malnovaj Registraĵoj.”

“Jes ja!” La komento de Oldive estis kortuŝa. La Cezaran por ellasi uterotenitan bebon estas permesita, kaj la unu por forpreni la ‘pendicon, sed ne la malkoncizajn riparojn nek la profundajn enirojn kiuj Aivas raportis ke estis finaj traktoj eĉ tiam. Sed ni ne havas la medikamentojn kiujn havis la Antikvuloj por dissolvigi aŭ ŝrumpigi aliajn malsanojn kiuj suferigis homojn.”

Kiam ili atingis la marponton ilin bonvenigis Majstro Fiŝkaptisto Curran, kiu aran0067is virojn por preni la kurbestojn de la rajdantoj. Menolly rimarkis ke ĉiuj kvin ŝipoj de la fiŝkapta ŝiparo de Fort estia enhavenaj. Ŝi ne antaŭvidis spektantaron, sed ili nepre devis sciigi al Curran pri la intencoj de la hodiaŭa vizito.

Majstro Idarolan, nature informis lin pri la delfena inteligento. Sebell, ankaŭ disvastigante tian novaĵon, frontis konsiderindan skeptikismon, speciale de tiuj enlandanoj kiuj neniam vidis delfenojn eskortante ŝipojn.

“Longan malvarmas rajdon, vi bezonos almenaŭ tason da kla antaŭ old vi sonigos sonorilojn,” Curran diris gaje, gestante al ili eniri sian loĝejon, kiu situis ĉe la altaĵo super la maro. Estis aliaj pli malgranda loĝejo konstruita ĉe la T-stango de la marponto mem por la havenmajstro.

Menolly, ĉiam konscianta de foresto de siaj infanoj, preferus ne prokrasti , sed ĝentileco postulis la gracan akcepton de gastamo. Kaj varma kla estas bonvena. Ŝi iom rigidis post la longa rajdo, almenaŭ havante tempon por ekcercado lasttempe. Ŝi preskaŭ indignis pri kiel facile Seball elseliĝis malgraŭ ke li ofte rajdis ambaŭ kurbestojn kaj drakojn.

Pli da kla estis propronita de la gastama Curran kaj lia edzino, Robina, kaj estis tre bonvena; ankaŭ etaj fiŝbulkoj delikate spicitaj, malvarma laktumo de fiŝoj, ŝmirita sur etajn panodisketojn, varma spicita kla, kaj taso da ia alte spicita fiŝosupo.

Majstroj kaj submajstroj same, malsataj kiel iuj iam ajn naskitaj, prenis la manĝon rave. Eĉ Majstro Oldive manĝis verve.

Fine ili povis iri al la longa marponto, akompaniite de aro da scivolemaj fiŝistoj kaj loĝejanoj. Menolly devus antaŭvidi ke la afero fariĝus okazo, speciale post la longa kaj izoliga vintro. Ĉiu prenis iun ajn kialon eblan por ia distraĵo kiun ili povis trovi. Certe ĉi tiu estos unu el la plej interesaj. Tuj post ŝi paŝis el la loĝejo Beauty, Diver, kaj Rocky lanĉis sin de sur la tegmento, Beauty suriĝante al la ŝultro dum Diver kaj Rocky ĉirkaŭflugis en la aero supere. Aliaj fajrolecertoj aliĝis al ili, ĝojkriantaj, kvankam Menolli sciis ke ili apenaŭ povis kompreni la kialon por la ĉitagaj agadoj.


Keep an eye out for the next part!

Dragonsdawn in Esperanto (final part)

May 1, 2015

The much anticipated final part of my translation into Esperanto of one chapter from Dragonsdawn by Anne McCaffrey.


Li bezonis la kuraĝigon. Antaŭ ol Paul Benden alvenis malfrue posttagmeze, la mortintoj nombriĝis al timiga sumo. Nur tri el la dudeko kiuj eliris por ĉasado tiumatene revenis: Sorka Hanrahan, Sean Connell, kaj David Catarel, kiu devis spekti senhelpe, de la akvo dum lia kunulo, Lucy Tubberman, dissolviĝis sub la pluvo ĉe la riverbordo malgraŭ la frenezaj penoj de siaj draketoj. Li havis profundajn grataĵojn ĉe la skalpo, maldekstra vango, brakoj kaj ŝultroj. Kaj li suferadis de ŝoko kaj malĝojo.

Du beboj, evidente ĵetitaj finmomente en malgrandan metalan ŝrankon, estis la solaj postvivantoj de la ĉefa kampadejo Tuareg en la ebenaĵo okcidenta ĉe la granda turniĝo de la rivero Paradise. Sean kaj Sorka iris por trovi la familion Connell, kiuj estis laste raportitaj ĉe la orienta sprono de la provinco Kahrain. Neniu respondis el la nordaj bienoj ĉe la rivero Jordan. Aŭguris malbonon.

Porrig Connel unuafoje atentis la avertojn de la draketoj kaj ŝirmiĝis en kavernon. Ĝi ne sufiĉe grandis por enteni ĉiuj el liaj ĉevaloj, kaj kvar el la ĉevalinoj mortis. Kiam ili kriadis ekstere, la virĉevalo freneziĝis en la enfermo de la kaverno, kaj Porrig devis tranĉi lian gorĝon. Estis nenia furaĝo por la restantaj ĉevaloj, do Sean kaj Sorka revenis portante fojnon kaj manĝaĵon. Tiam ili pluiris por serĉi aliajn postvivantojn.

La familioj DuVieux kaj Holstrom ĉe la bieno Amsterdam, la familioj Radelin kaj Duquesnes ĉe Bavaria, kaj Ciottis ĉe la bieno Milan estis mortintaj: nenio plurestis de ili nek la gregaroj. La metalaĵoj kaj fortaj silicibazaj plastaj tegmentaĵoj, kvankam multe kavetigitaj, estis la sola postrestaĵo de la antaŭa vigla komunumo. Ili uzis la nove premitajn vegetofibrajn tabulegojn por konstrui la loĝejojn. Neniu ĉe Pern iam uzos tiajn konstru-materialon ekde tiam.

Vidate desupre, la vojego de detruo tranĉita de la falinta fadeneca pluvo evidentiĝis, la bordoj svarmantaj kun ŝvelintaj vermecaj elkreskaĵoj kiujn aroj da draketoj atakis per flamantaj elspiroj.

La spuro finiĝis sepdek kvin kilometrojn preter la mallarĝa rivero Paradise, kie ĝi amasmortigis la kampadejon Tuaregan.

Je la vespero, la lacegaj homoj manĝigis la draketojn unue, kaj lasis ekstere amasojn da kuirita greno por la indiĝenaj draketoj kiuj ne alproksimiĝis por mannutrado.

“Nenion estis dirita pri ĉi tiu en la raporto de la E.E.C.,” Mar Dook murmuris en maldolĉa tono.

“Tiuj aĉaj pizpunktoj kiujn neniu elklarigis.” Aisling Hempenstal diris, ŝia voĉo apenaŭ aŭdebla.

“Ni estas esplorante tiun eblecon,” Pol Nietro diris, kapindikante al la laca Bay, kiu klinis la kapon kontraŭ lia ŝultro.

“Tamen, mi kredas ke ni havos kelkajn unuajn konkludojn antaŭ morgaŭ,” Kitty diris. “Oni bezonos faktojn por esti kuraĝigita.”

“Bill kaj mi retrovis la raportojn ni jam faris pri la pizpunktoj –“ Carol Duff-Vaseloe ridetis severe. “dum Surteriĝa Jaro. Ni esploris ĉiun lokon, sed tiuj kiujn ni ekzamenis kie la arbokresko estis mezurebla sugestis tempopason de almenaŭ cent-sesdek aŭ -sepdek jaroj. Mi pensas ke evidente ĉi tiu vivformo kaŭzis la ŝablumojn, ŝanĝante ĉian organikaĵon kiun ĝi renkontas al kion ĝi mem estas. Danku la ĉielon ke la plejparto el niaj konstruplastoj estas silicibazaj. Se ili estus karbonbazaj ni ĉiuj estus mortigitaj, sendube. Ĉi tiu infesto—“

“Ĉu infesto?” la voĉo de Chuck Havers enrompis kun nekredema kolero.

“Kiel do nomi ĝin?” Phas Radamonth demandis en lia pedanta maniero.

“Kion ni bezonas scii estas kiel ofte ĝi okazas? Ĉu cent-kvindek jare? La pizpunktoj estis tutplanedaj, ĉu ne Carol?” Ŝi kapjesis. “Kaj kiom longe ĝi daŭros post la komenco?”

“Daŭros?” Chuck demandis, konsterna.

“Ni malkovros la solvojn,” Paul Benden diris firme.


This is the end of the section I wanted to translate. How did I do? Use the comments section below to let me know.

Dragonsdawn in Esperanto (part V)

May 1, 2015

My Esperanto translation of one chapter from Anne McCaffrey’s Dragonsdawn continues.


“Dankon pro la alarmo, Ongola. Ni havis sufiĉan tempon por sekuri la lukojn. Ni sciis ke la bestetoj diradis ion al ni sed kiu infere povus diveni tion?” Jim Tillek raportis de la ferdeko de la Southern Star. Danke al la potenculoj, niaj ŝipoj estas ĉiuj el siliciplasto.”

Monaco Bay havena oficejo raportis renversitajn ŝipetojn kaj instigadis savagojn.

La flegejo raportis ke homaj vunditoj en kaj ĉirkaŭ Landing estis minimumaj; plejparte grataĵoj de draketoj. Ili ŝuldis dankojn al la draketoj pro la vivsavoj.

Red Hanrahan ĉe Bestomedicinejo diris ke perdiĝis kvindek ĝis sesdek diversaj farmbestoj el la bredbestaroj paŝtataj apud Landing, danke al la bonŝanco ke ĵus ekspediĝis 300 bovidoj, ŝafidoj, kapridoj kaj porkidoj al novaj hejmoj dum la antaŭa monato. Tamen, estis grandaj nombroj ĉe proksimaj bienoj kiuj ne havas ŝtalrimedojn kaj estas en la vojo de la fiega pluvo. Red aldonis ke ĉiuj el la bestoj liberaj en la pastejoj estas kalkulitaj kiel perditaj.

Du el la grandaj fiŝkaptistaj ŝipoj raportis severajn brulvundojn por tiuj kiuj ne ĝustatempe atingis ŝirmejon. Unu el la knaboj Hegelman saltis deŝipen kaj dronis kiam la fiaĵon falis amase sur la vizaĝon. Maximilian, eskortante al la Perseus, ne sukcesis savi lin. La delfeno aldonis ke indiĝenaj marvivaĵoj svarmadis al la surfaco, batalante por manĝi la dronantajn tordantulojn. Li mem ne tre frandis la aferojn: sen solidecaj.

Mesaĝoj rapide amasiĝadis je la tabulo de Ongola; li telefonis al Emily ke ŝi sendu helpantojn.

La ŝipestro de Maid of the Sea, fiŝkaptante norde, volis scii kio okazadis. La ĉielo ĉe li sennubis ĝis la suda horizonto. Patrice de Broglie, postene ĉe Juna Monto kun la sisma teamo, demandis ĉu li resendu la deĵorantaron. Estis nur kelkaj tertremoj dum la lastaj semajnoj, kvankam estis interesaj ŝanĝoj en la gravitomezuraj grafikaĵoj.

Ongola diris ke li resendu tiom kiom li povas, nevolanta pensi kio eble okazis ĉe la bienoj en la vojo de tiu fia Fadenfalo.

Boneau telefonis de Drake’s Lake, kie ankoraŭ noktis kaj sennubis. Li proponis sendi taĉmenton.

Sallah Telgar Andiyar kontaktiĝis de Kampadejo Karachi kaj diris ke helpo jam estis survoje. Kiel disvastiĝinta estis la pluvo? Ŝi volis scii.

Ongola komutis ĉiujn tiujn vokojn kiam la unuaj de la proksimaj kolonietoj raportis.

“Sen helpo de la draketoj,” diris Aisling Hempenstahl de Bordeaux, “Ni estus formanĝitaj vivaj.” Ŝi glutis aŭdeble. “Nenia verdaĵo videblas, kaj ĉiu kampbesto estis formanĝita, krom la bovino kiun la draketoj pelis en la riveron, kaj ŝi malbonfartas.”

“Ĉu vuntitoj?”

“Neniaj ke mi mem ne povas trakti, sed ni havas malmultan freŝan manĝaĵon. Ho, kaj Kwan volas scii ĉu vi bezonas lin ĉe Landing?”

“Jes ja, certe,” Ongola respondis fervore. Tiam li denove provis kontakti al la familioj Du Vieux, Radelin, Grant van Toorn, Ciottis kaj Holstrom. “Provadu ĉi tiujn, Jacob.” Li pasigis la liston al Jacob Chernoff, kiu kunportis tri junajn lernoservantojn por helpi.

“Kurt, Heinrich, provu la riverajn numerojn, Calusa, Cambridge, kaj Vienna.” Ongola vokis al Lilienkamp ĉe la Deponejo. “Joel, kiom elskribis por ĉasi hodiaŭ?”

“Tro da, Ongola, tro da.” La malmola Joel ploretadis.

“Ĉu ankaŭ viaj knaboj?”

Joel respondis per apenaŭa flustro. “Jes.”

“Mi bedaŭras pro la sciigo, Joel. Ni aranĝis serĉojn. Kaj la knaboj havas draketojn.”

“Jes sed vidu kiom postuliĝis por protekti al Landing!” Lia voĉo kriĉe altiĝis.

“Sinjoro.” Kurt tiris urĝe je la nuda kubuto de Ongola. “Unu el la flugsledoj—“

“Mi rekontaktos vin, Joel.” Ongola prenis la vokon de la sledo. “Jes?”

“Kion ni faru por mortigi la aĵon, Ongola?” La krio de Ziv Marchane sendis pikon de pura teruro kaj kolero al lia stomako.

“Kaŭteron, Ziv. Kiu estas?”

“La restaĵo de juna Joel Lilienkamp.”

“Severe?”

“Tre.”

Ongola hezitis kaj fermis la okulojn momente, rememorante la du ŝafojn. “Do donu al li kompaton!”

Ziv finis la kontakton, kaj Ongola fiksrigardis la konzolon, paralizita. Li jam donis kompaton kelkfoje, trofoje, dum la Nat-hi milito kiam liaj viroj estis militvunditaj de la Nat-hi-trafoj ĉe lia destrojero. La apliko estis normala procezo dum surteraj bataloj. Oni neniam lasu la vunditojn al la kompato de la Nat-hi.

Kompato, jes, estis kompata fari tion. Ongola neniam pensis ke necesus denove fari tion.

La vibra voĉo de Paul Bended enrompis tra lia dolora tranco. “Kio diable okazis, Ongola?”

“Mi mem vere deziras scii, Admiralo.” Ongola skuis la kapon kaj donis lin resuman raporton kaj liston de mortintoj, sciataj aŭ suspektataj.

“Mi venas.” Paul fondis sian bienon sur la altaĵo super la delto de la rivero Boca. Baldaŭ tagiĝos tie. “Mi kontrolos aliajn bienojn survoje al vi.

“Pol kaj Kitty volas specimenojn se haveblaj sendanĝere — de la aĵo en la aero. Ĝi gratas truojn tra maldikajn materialojn, do nepre uzu fortan matalon aŭ siliciplaston. Ni jam havas sufiĉe da kiu formanĝis la kampojn nudaj. Mi elsendis ĉiun grandajn flugsledojn por sekvi la Fifalon. Kenjo flugas en de Honshu per lia plirapidigita sledo. La aĵo venis el nenie, Paul, el nenie!

“Nenio registris ĝin? Ne? Nu, elesploru ĝin.”

La absoluta memfido en la voĉo de Paul Benden fortigis al Ongola. Li aŭdis la saman tonon dum la Batalo de Cygnus kaj li kuraĝiĝis.

Dragonsdawn in Esperanto (part IV)

May 1, 2015

Continuing on …

Read part III here.


Ignorante la akran doloron ĉe la maldekstra flanko de lia vizaĝo, Ongola tenis unu fingron sur la hupilo dum li komencis voki al la aliaj stacioj en la reto.

“Mejdej! Mejdej! Mejdej ĉe Landing! Prenu ŝirmejon! Ŝirmu la brutojn! Danĝerego! Ŝirmu ĉiujn vivaĵojn.” Li tremetis, rememorante la hororan vidon de du vagantaj ŝafoj forvoritaj en momenteto de la falanta abomenaĵo. “Ŝirmu sub roko, metalo, en akvo! Nenatura pluvo iranta okcidenten en sporada falo. Mortiga! Mortiga! Ŝirmu. Mejdej el Landing. Mejdej el Landing. Mejdej el Landing!” Sangogutoj de lia kapo kaj kolo gutis interpunkcie al la lakonaj frazoj. “Nubo nenatura. Pluvo mortiga. Mejdej el Landing! Ŝirmu! Mejdej. Mejdej.”

Lia propra domo estis apenaŭ videbla pro la obskura falaĵo, sed li vidis flamĵetojn super tiuj domoj en Landing ankoraŭ okupataj. Li akceptis la miregan fakton pri la miloj da draketoj amasantaj por helpi siajn homajn amikojn, pri la vivanta flamanta ŝirmo super la domo de Betty Musgrave-Blake, pri la multnombro kirlanta super la veterinaj stalaroj kaj la paŝtejoj, kaj li rememoris ke Fancy provis enflugi tra la fenestro kie li sidis dum lia vaĉo. Kiam li subite rimarkis ke neniu el la meteaj instrumentoj estis detektataj la progrese alvenantan nuban amason el la oriento, li telefonis al ĉehejma Emily.

“Iru kaj esploru, Ongola. Aspektas kiel nur forta ekvinoksa ekblovego, sed se la humidodetektiloj ne registras, vi devas kontroli la ventorapidon por scii ĉu estas hajlo aŭ glacipluvo en la nuboj. Estas ĉasantoj kaj fiŝkaptistoj ekstere hodiaŭ, kaj ankaŭ farmistoj.”

Ongola alproksimiĝis sufiĉe al la nubo por registri ĝian malkutiman konsiston – kaj vidi la damaĝon ĝi faradis. Li provis kontakti al Emily per la komunikilo en la flugsledo. Kiam tio ne sukcesis, li provis kontakti al Jim Tillek ĉe Havena Direktejo. Sed li estis prenita la plej proksiman flugsledon, malgrandan, rapidan, kiu ne enhavis la specialan ekipaĵon de la pli grandaj. Li provis ĉiun numeron kiun li povis rememori sed nur atingis al Kitty, kiu ĝenerale restis en sia hejmo, malforta en sia deka jardeko, malgraŭ la protezoj kiuj donis al ŝi iom da moviĝpovo.

“Dankon pro la avizo, Ongola. Prudenta persono bone aviziĝis. Mi kontaktos al la veterinaj stalaroj ke ili ŝirmu la brutarojn. Ĉu voranta pluvo?”

Ongala plirapidigis la flugsledon al la maksima rapido, esperante ke estis sufiĉa kurento en la piloj por toleri la streĉon. La flugsledo respondis, sed li apenaŭ atingis la turon; la motoro mortis tuj kiam li tuŝis la grundon.

La aĵo frapadis sur la kapoton de la flugsledo. Li ne sukcesis alveni antaŭ la antaŭrando. Li prenis la flugplan-tabulon, malsufiĉa ŝirmo kontraŭ la morta pluvo sed pli bona ol nenio. Enspirante profunde, li klavis la malfermilon kaj kaŭre elsaltis. Li paŝegis preskaŭ salte trifoje, kaj atingis la turopordon tuj kiam nodaĵo alfalis. La klinita rando de la tabulo deviigis la aferon ĝuste sur la neprotektitan maldekstran flankon de lia kapo. Kriante pro la doloro, Ongola forbatis la aĵon de sur lian orelon dum draketo alvenis flamante por helpi lin. Ongola kriis “Dankon” pro la helpo de la draketo kaj enĵetis sin kaj frapfermis la pordon. Aŭtomate li umis la riglilon, snufeganta pro la senutila instinkto, kaj grimpis la ŝtupojn, duope kaj tripope.

La pika doloro daŭris, kaj li sentis ion fluantan suben laŭ lia kolo. Sango! Li prifrapetis la vundon per la poŝtuko, rimarkante ke la sango estis kunmiksita kun nigraĵeroj. Kaj li konsciiĝis pri la odoraĉo de brulita lano. La elspiro de la draketo bruletis la pulovron.

La averto dirite, li estis ŝaltante la registraĵon kiam dua pikdoloro ĉe lia maldekstra ŝultro tiris lian atenton suben. Li vidis la antaŭan finon kiu tute ne aspektis kiel lano. La doloro ŝajne kunestis kun la ŝnurero. Li neniam antaŭe senvestiĝis tiel rapide kiel li faris tiutempe. Kaj li apenaŭ finis ĝustatempe; la fadeno plidikiĝis kaj movadis kun pli da rapido kaj intenco. Dum li spektis en hororo post la apenaŭe eskapo, la lano estis formanĝita. La groteska, tremanta segmento forlasita en ĝia loko plenigis lin per naŭzo.

Akvo! Li prenis la akvokruĉon kaj la varmbotelon da kla kaj malplenigis ilin sur la … aĉaĵon. Tordante kaj bobelante, ĝi malrapide malŝveliĝis en malsekan senmovan amason. Li pritretadis ĝin kun tiom kontentiĝo kiom li sentis detruante terenejojn de la Nat-hi.

Tiam li alrigardis lian ŝultron kaj vidis la maldikan sangan foldon gravurita en la karnon dum la proksima renkonto kun tiu morta peco de fadeno. Konvulsia tremego ekskuis lian korpon, kaj li bezonis preni seĝon pork ke li ne surgenuen fali.

La komunikilo eksonis al li. Kelkfoje spirante profunde, li stariĝis kaj reposteniĝis.


Dragonsdawn in Esperanto (part III)

April 28, 2015

Well, It’s nearly a year and here finally is the final parts of the chapter of Dragonsdawn by Ann Mcaffrey that I translated into Esperanto. Any interest in hearing me read it aloud? I’m thinking I may dig out my copy of All the Weyrs of Pern and find a chapter in that to work on next. Either that or a chapter from The Dolphins of Pern, maybe both in time. Read part II here


“Ĝi estas ne seksumagado,” Bay diris al Sabra kiam ŝi telefonis, “kaj ĝi estas tute neracia tipo de konduto.” Mense serĉante tra ĉion ŝi sciis kaj observis  pri la draketoj, Bay rigardadis el sia fenestro. Dum ŝi rigardis, flugsledo leviĝis el parkloko apud la meteoturo, kaj ĝi celis plenrapide al la ŝtormo. “Lasu min diskuti kun Pol. Mi revokos vin. La afero vere nekutimas.”

Pol prilaboradis la legomkreskejon malantaŭ la domo. Li vidis ŝin ventanta kaj mansalutis gaje, klinigante sian vizieritan ĉapon kaj viŝante sian frunton. La kreskeja grundo estis zorge riĉigita kaj plibonigita per speco de Teranaj skaraboj kaj vermoj kiuj egale kontentis aerumi la grundon ĉe Pern aŭ ĉe Tero kaj almultiĝis la lokaj, malpli diligentaj bestetoj. Bay vidis Polon ĉesi kaj ĉirkaŭrigardi, lia mano en ekviŝo; ŝi supozis ke li nur tiam rimarkis la foreston de la draketoj.

“Kien ili ĉiuj iris?” Li ekrigardis al aliaj rezidaj placoj kaj la malplena tegmento de Betty. “Iom subite, ĉu ne?”

“Sabra ĵus vokis al mi. Ŝi diris ke ilia Fancy ŝajne atakis etan Shuvinon. Senkiale, tamen la piedungoj ne trapikis la haŭton. Fancy tiam provis eniri la domon kun ili. Sabra diris ke ŝi sonaspektis timanta.”

Pol levis la brovojn surprize kaj finis viŝi lian frunton kaj la ĉapbendon antaŭ ol li rekovris la kapon. Kliniĝante je la sorkilo, li ekrigardis ĉien ĉirkaŭ li, Tiam li vidis la grizajn nubojn.

“Ne plaĉas al mi la aspekto de tio, kara,” Li diris. “mi paŭzetos ĝis ĝi forbloviĝos.” Li ridetis al ŝi.”Dume ni rigardos viajn notojn pri la sintezula-speco. Fancy estas sintezula, ne indiĝena.”

Subite la aero pleniĝis de ŝirkriantaj, kriegantaj, trumpetantaj kaj tre timantaj draketoj.

“Kie ili estis, la etaj bestaĉoj?” Pol demandis, forprenante la ĉapon por furioze svingi ĝin antaŭ sia vizaĝo. “Aĉ! ili odoraĉas!”

Bay pinĉis la nazon, rapidante al la rifuĝo de la domo. “Ja odoraĉaj. Absolute sulforaj.”

Ses draketoj eliĝis el la kirlantaj centoj kaj plonĝis al Bay kaj Pol, frapante iliajn dorsojn kaj kriĉantaj por rapidigi ilin antaŭen.

“Mi kredas ke ili peladas nin al la domo, Pol.” Bay diris. Kiam ŝi haltis por observi la malkutiman konduton, ŝia reĝino ektenis hartufon, kaj la du bronzuloj ekfiksiĝis per la tunikantaŭo, tirante ŝin antaŭen. Iliajn kriĉoj pli kaj pli freneziĝis.

“Mi kredas ke vi pravas. Kaj ili faras same al aliaj.”

“Neniam mi iam vidis tiom da draketoj. Nekutimas havi tian mulnombron ĉi tie.” Bay antaŭeniris, cedante ĝis ŝi duonkuris. “Plejparte ili estas indiĝenaj! Rigardu kiel malgrandaj estas la reĝinoj. Plejparteco da verduloj. Fascine.”

“Treege,” Pol diris, ete amuzita ke la draketoj kiuj estis aparte iliaj amikoj jam eniris la domon kaj kunlaboradis en kuna peno fermi la pordon post la homoj. “Ege rimarkinde.”

Bay jam sidadis ĉe la ekranstacio. “Klare ĝi estas io malutila al ambaŭ ili kaj ni,”

“Prefere ke ili trankviliĝu,” Pol diris. La draketoj flirtadis ĉirkaŭ la salono kaj en la dormoĉambron, la banejon, kaj eĉ la aldonaĵon kiu estis aranĝita en malgrandan sed bone ekipitan ĉehejman laboratorion por la du sciencistoj. “Tio estas iom tro. Bay, diru al via reĝino suriĝi, kaj la aliaj sekvos.”

“Diru al ŝi vi mem, Pol, dum mi malfermas la kondutprogramon. Ŝi obeos vin same kiel min.”

Pol provis kaĵoli al Mariah suriĝi sur lian brakon. Sed ĵus kiam ŝi suriĝis ŝi reekflugis, kaj la aliaj sekvis. Eron da ŝia preferata fiŝo estis ignorata. Pol ne plu amuziĝis. Li rigardis el la fenestro por vidi se aliuloj spertadis la saman amashisterion kaj rimarkis ke la placoj estis senigitaj de homoj. Li povis vidi polvonubojn apud la veterinaraj bestejoj, kaj malhelajn strekojn de draketoj penantaj enarigi la bestojn. Li ankaŭ povis aŭdi la malproksiman blekadon de timigitaj bestoj.

“Devas esti klarigon pri tio,” li murmuris, paŭzante malantaŭ Bay por legi la ekranon. “Kara mia, rigardu al la domo de Betty!” Li fingromontris preter la ekrano kaj el la fenestro al la konstruaĵo vestita per draketoj. “Dio mia. Ĉu mi voku al ili por scii ĉu ili bezonas helpon?”

Kiam li etendis lian manon por preni la pordoanson, Mariah, kriĉante kun kolero, flugis al lia mano kaj forpuŝis ĝin, gratante lin.

“Ne iru, Pol. Ne eliru, Pol! Rigardu!”

Bay duone stariĝis el ŝia seĝo kaj restis paralizita duonrekte, mieno de tuta hororo ĉe la vizaĝo. Dum Pol metis protektan brakon ĉirkaŭ ŝiajn ŝultrojn, ili ambaŭ aŭdis la sibladon de la terura pluvo kiu faladis sur Landingon. Ili povis vidi la apartajn longigatajn “pluverojn” frapi la surfacon, foje renkonte nur polvon, foje tordiĝante ĉirkaŭ la arbetaĵojn kaj herbojn, lasante resti supersatajn limakecajn formojn kiuj rapide atakis ion ajn verdan en la vojo. La bone burĝanta ĝardeno de Pol fariĝis dezerto de tordiĝantaj grizecaj “aĵoj,” pufiĝante pligrandaj ĉiusekunde post ĉiu nova festeno.

Mariah ellasis raŭkan vokon kaj malaperis el la domo. La aliaj kvin draketoj tuj sekvis.

“Mi ne kredas kion mi vidis,” Pol diris en mirega flustro. “Ili teleportadas en aroj, preskaŭ formacie. Do la telekinezo evoluiĝis kiel postiviviga tekniko unue. Hum.”

La terura pluvo pliproksimiĝis, dislasante malantaŭe sian senmensan ŝarĝon kaj senŝanceleble falante trans la nete aranĝita ŝtonkorteto de Pol al la domo. “Ĝi ne povas vori ŝtonon,” Pol rimarkis kun klinika aparteco. “Mi fidas ke nia silicioplasta tegmento provizos similan protekton.”

“La draketoj havas pli ol unu neesploritan lertaĵon, Pol, kara mia,” Bay diris fiere kaj fingromontris.

Ekstere, iliaj draketoj estis flugfalantaj kaj sorantaj, elspirante flamon por cindrigi la atakantan vivformon antaŭ ol ĝi povis atingi la domon.

“Mi pli feliĉus se mi scius ke la aĵoj ne povas penetri plaston,” Pol ripetis kun tremeto en la voĉo. suprenrigardante al la maldiafana tegmento. Li grimacis, ekkaŭretis sindefende kiam li aŭdis glitantan frapon, kaj refoje kiam li vidis la flamon sprucante en flamĵetoj trans la malhela tegmenta materialo.

“Nu jen malŝarĝo,” li diris, rektigante la ŝultrojn.

“Ĝi tamen ja frapis la tegmenton, ĝis la draketoj, benu ilin, ekbruligis ĝin.” Bay rigardis el la fenestro fronte al la domo de Betty Musgrave Blake. “Kara mia! Rigardu tion!”

La domo aspektis esti ĉirkaŭumita de fajraj kirlaĵoj kaj ĵetaĵoj dum ombrelo de draketoj freneze certigis ke ne eĉ unu peco de la groteska pluvo atingis la domon de virino naskanta.

Pol havis la spiritpretecon preni liajn binoklon el la malordo de breto. Li celis ĝin al la kampoj kaj la veterinaj stalaroj. “Mi scivolas ĉu ili protektos niajn brutarojn. Estas tro da bestoj por sekure ŝirmi, sed draketoj verŝajne amasiĝas tie.”

Avide interesiĝanta pri la sekureco de la gregoj kaj kortbirdaroj kiujn ili helpis krei, Pol kaj Bay laŭvice spektis. Bay subite forprenis la binoklon, tremante dum ŝi donis ĝin senvorte al Pol. Ŝi ŝokiĝis pro la vido de plenkreska bovino reduktita post momentoj al bruligita kadavro kovrita de amasoj da tordiĝantaj fadenoj. Pol ŝanĝis la fokuson kaj ĝemis kun senhelpa konsterno, forprenante la binoklon.

“Mortiga ĝi estas. Vorema, nesatigebla. Ŝajne ĝi konsumas ion ajn organikan,’ li murmuris. Enspirante profundan, neŝanceleblan spiron, li denove relevis la binoklon. “Kaj, malfortune, juĝe de la makuloj sur la tegmentoj de iom el la ŝirmejoj kiujn ni unue starigis, ankaŭ karbonbazajn plastaĵojn.”

“Ho ne! Tio povas esti katastrofa. Ĉu ĉi tio povas esti regiona fenomeno?” Bay demandis, la voĉo ankoraŭ tremanta. “Estis tiuj strangaj cirkloj ĉe la vegetaĵaj lokoj, tiuj en la originala sondfakso….” Forturnante de la katastrofo, ŝi sidiĝis ĉe la klavaro kaj, forviŝante la ekranon, komencis malfermi dosierojn.

“Mi esperas ke neniu sufiĉe malprudentas por eliri por tiuj malmultaj restantaj bovinoj kaj ŝafoj.” Pol diris, akreco en la voĉo. “Mi esperas ke ili enprenis ĉiujn el la ĉevaloj sekuraj. La nova ĉevala speco estas tro promisplena por perdiĝi, eĉ de malsatega katastrofo.”

Preskaŭ kiel postpenso la alarmhupo ĉe la meteturo eksonadis.

“Nu tio estas iom malfrue, maljunulo,” Pol diris, turnante por fokusi la binoklon al la turo. Li povis vidi Ongola en la turo, tenante tukopecon kontraŭ la vango. La flugsledo kiu eliris por esplori la ŝtormon estis lasita tiel proksima al la enirejo de la turo ke Pol supozis ke Ongala verŝajne saltis rekte el la sledo al la turopordo.

“Ne, la sono portiĝas kaj ekigas la relajsojn,” Bay diris senatente dum siaj fingroj ludis la klavojn.

“Ho jes, tion mi forgesis. Multaj homoj eliris por ĉasi ĉimatene, fakte.”

La fingroj de Bay ĉesis, kaj ŝi malrapide turniĝis en la pivotseĝo por rigardi al Pol, la vizaĝo pala.

“Ne maltrankviliĝu, kara, multaj havas draketojn nun, kaj almenaŭ unu el la pli inteligentaj sintezuloj kiujn vi evoluigis.” Li iris al ŝi kaj donis kuraĝigan kareson ĉe la kapo. “Ili faris unugrade avertante kaj protektante nin. Ho aŭskultu!”

Oni ne povis miskompreni la ĝojegan kantadon de la draketoj kiuj ĉiam anoncis naskon. Malgraŭ la strangega katastrofo okazanta ĉe Pern tiumomente, nova vivo eniris ĝin. La bonveno tamen ne malhelpis la protektan reton de flamo super la domo.

“Kompatinda bebo! Esti naskita nun!” Bay funebris. Ŝiaj grasetaj vangoj etenditaj, ŝiaj okuloj profundiĝis en la vizaĝo.


Read  part IV

Which Esperanto Dictionary Do I Use?

April 24, 2015

dictionaries 002

Why do I have so many Esperanto dictionaries? Because I consult different ones for different reasons.

English-Esperanto Dictionary by Fulcher & Long

English-Esperanto Dictionary by Fulcher & Long

I bought my Fulcher & Long after seeing someone reference it on the internet. It’s an older dictionary, dating to 1921, but for general everyday use, it works fine. The thing I really like about it is how it delineates the meanings of words, leaving very little guesswork as to which Esperanto word to use. Occasionally I’ll encounter a word that is very British, but generally I get along with it.

The Fulcher & Long dictionary delineates between English language homographs.

The Fulcher & Long dictionary delineates between English language homographs.

It’s only a one way dictionary (English to Esperanto) but is rather comprehensive, so long as you are not discussing the space age. The Fulcher & Long is still available in hardcover and is not very expensive

Two-way Esperanto-English dictionary by Dr. John Wells

Two-way Esperanto-English dictionary by Dr. John Wells

The most up to date Esperanto dictionary for English speakers is the Esperanto-English-Esperanto dictionary by Dr. John Wells. It was published in 2010 and is thus the only 21st century Esperanto dictionary for Anglophones. If I had to bring just one dictionary with me this would be the one. It has many very modern terms in it. On the English to Esperanto side, it isn’t so good at delineating meanings at times, but that is easily solved most of the time by looking up each of the Esperanto choices in the Esperanto to English side. The Esperanto to English side also marks terms that should be avoided and offers a more mainstream term.

Esperanto-English dictionary by Montague C. Butler

Esperanto-English dictionary by Montague C. Butler

My Butler dictionary is very handy for looking up an Esperanto root word to find a rather definite meaning for it plus many declinations using the system of Esperanto affixes. The definitions are in English which can be helpful when translating. While the print version is evidently hard to find, it is available on the internet and I believe has been or is being updated, correcting errors in the print edition and maybe adding newer terms. The internet version is searchable via your browser and can be found here [link]

dictionaries 009

The Bildvortaro en Esperanto is the largest picture dictionary you will find in Esperanto

The Bildvortaro en Esperanto, published in 2012 is the largest picture dictionary in Esperanto. It’s a translation of the German Duden picture dictionary. Currently the 2nd edition is available, the the first edition, dating from the 1980’s is still to be found on the internet as a pdf file. The older version is useful for some of the esoteric trades like carpentry and buggy making.

In the Bildvortaro the terms are matched with numbers on a picture page.

In the Bildvortaro the terms are matched with numbers on a picture page.

The dictionary is fully in Esperanto with color plates located in the back of the dictionary along with an index. One can spend hours just browsing the pages, though I recommend and urge users to consult this dictionary with care.  Many of the words in it are what we call fakvortoj, that is technical terminology that won’t be much use in conversation. In my work of determining translation of woodworking terminology I have had to figure out synonyms using everyday descriptive words, (gvidrelo instead of buteo.)

Comprehensive English-Esperanto Dictionary by Peter Benson

Comprehensive English-Esperanto Dictionary by Peter Benson

Lastly, and unfortunately I do mean lastly, if I’m trying to find the Esperanto equivalent for something more or less uniquely American or somewhat modern, I will turn to my CEED. The CEED, or Concise English-Esperanto Dictionary by Peter Benson is a one way dictionary and is slanted towards American English. I use this as a last resort however, because the terms suggested are often not words that the everyday Esperantist might use, but very specific neologism-esque terms that sound foreign to my ear.  Oftentimes when I look up a word in the dictionary it’s simply to remind me of the word I can’t quite remember.  I’ll find it and say ‘OK, now I remember.’ But this dictionary has many words that just don’t look familiar to me. Plus there are omissions of pretty common words and perhaps more than a right share of errors.  Happily, it is my understanding that this dictionary is currently under revision.

English is a language of idioms and sometimes I really get stuck trying to figure how to translate the meaning of an odd expression.

English Phrases and Expressions in Esperanto by Felix Woolf

English Phrases and Expressions in Esperanto by Felix Woolf

At that time I turn to my phrase book, English Phrases and Expressions by Felix Woolf and hope to find it within its cover. Sometimes there will be a similar phrase in it which I use as an example to solve my problem.

Vortoj_logo2

Click the Image to go to the wiki based dictionary, Vortoj

I think print dictionaries and learning materials are not utilized to their full extent in this age of the internet where anyone who feels like it can just put up a dictionary page. Speaking of which, I’m one of those people. I maintain a wiki based dictionary where I put words that I’ve had to figure out or worked hard to locate, but that’s not really what I want to tell you about here. On the main page of said wiki I have links to several internet based dictionaries which I have found helpful. he links are on the lower half of the main page. You’ll note that the top one is the online version of the largest Esperanto dictionary ever printed, the Plena Ilustrita Vortaro. Having said that, I will also say that it too should be used with care. When in doubt, check a second source. That goes for my wiki also!

The Blizzard River & Western

January 4, 2015

This was originally posted on my Sussex Branch website. It is an event that happened to me and my wife. The words are hers, but I couldn’t have said it better.

We both love steam trains and have been on some local steam excursions. The opportunity came up to ride the Black River and Western steam train on an all day Steam excursion in February. We would be able to ride the Boonton coaches that were used on the Sussex Branch of the DL&W. We bought tickets and waited for the day to arrive.

February 5th rolled around. It was a clear cold day, but we dressed warmly and figured the coaches were heated. We packed up a lunch and set off. It began to snow a little but we weren’t concerned as there was no real snow in the forecast. As we got closer to Ringoes the snow got heavier. We decided to keep going since we were almost there. To head back home would be dangerous since the road crews would not be out to sand the roads anytime soon.

We arrived at Ringoes station and looked forward to a heated coach as the temperature had dropped to 15 degrees. We boarded the train and found the “heated coach” was warmed by a little coal stove by the door. I was not a happy camper.

The train ride began and we enjoyed the view. The snow came down even harder and the temperature inside the coach was no different from that outside. After a while, we arrived at the first spot for a photo run by. We were glad to get out and move around, hoping to restore some circulation in our feet.

Because of the snow, the run by took 45 minutes. We got some great pictures but were turning into icicles. Finally we re-boarded and resumed our journey.

The next bit of excitement was switching at the local yard. We got out to take some pictures in the blizzard but quickly got back on the train when the conductor allowed us to. The switching took a long time. We tried to stay warm as best we could.

Finally the snow let up but we still couldn’t go too fast. We arrived at a bridge and everyone got off for a photo run by. Dave found a good spot, then dropped one of the camera lenses in the snow. Luckily we had another one to use. It was still quite cold but a little nicer without the snow. Dave got some nice shots.

On the way back to the station there was another run by scheduled in the middle of a farmer’s field. The snow was knee deep so we decided to stay on the train as did a few other passengers.

We took the opportunity to crowd around the little coal stove. It was easy to stand around because we were in one of the cars that was unhooked from the train for this particular run by. We were getting slightly warm and chatting with our fellow frozen passengers. All of a sudden there was a bang and we all went flying down the aisle, almost landing on top of each other. The other half of the train had hooked up with us.

After that, it was a straight run home. What was supposed to be a 4 hour trip turned into a 7 hour trip due to the snow. When we arrived back at the station, we thanked the conductor and made our way as fast as we could to the car. It took almost the whole ride home, with the heat turned up full blast to defrost ourselves.

We have vowed to never go on this type of excursion again in the winter no matter how tempting.

Konfese, Mi Kulpas

December 3, 2014

mere minutes esperanto

I’ve corresponded with Steve Ramsey more than a few times over the last several years. Somewhere in there, several times, I’ve mentioned my inclination towards Esperanto.  He also knows I’ve been blogging about woodworking in the language. Watching Steve’s videos, I always noted that when he’d finish a project with spray lacquer or spray paint that he held the can in his hand. (How else would he do it?)  I’ve used a spray can trigger for some time now and it amazes me how much control it gives you while using it.  It nearly turns a spray can into a paint sprayer.

So like with any celebrity, viewers send Steve gifts.  I bought him two spray can triggers and sent them along to him. They took a little longer to get to him than I’d thought, (darn holiday season!). Then someone sent Steve a sprayer kit.  I thought that must have doomed my modest gift to him. When he finally recieved the triggers, not only did Steve mention them favorably in one of his Mere Minutes videos, but he put the Esperanto word for ‘chess pieces’ (ŝakopecoj) on the video thumbnail!  That’s just too cool! If you want to see the video I’m talking about, you can see it here: [link].

A Rustoleum Spray Grip like the two I sent to Steve Ramsey.

A Rustoleum Spray Grip like the two I sent to Steve Ramsey.

The Athanasian Creed in Esperanto

November 9, 2014

Shield-Trinity-Scutum-Fidei-English.svgThere are three Creeds in Christianity as far as I know, the Apostle’s Creed, the Nicene Creed and the lesser used Athanasian Creed. Probably the reason the latter is seldom used is because of its length.  We only recite it in our church once a year at most. I like it though because it so thoroughly defines the Holy Trinity. It nearly reads like a legal document.

So being who I am, I decided one day to created an Esperanto translation of this creed, the result of which is below. The only caveat I give is that I translated it from modern English into Esperanto.  To do it right, it should at least be compared to the original language in which the creed was written. I believe that was Latin. Failing that, comparing it to a version in German might do.  Why German?  Because Germany was the language that gave birth to the Reformation. I should also state that the line numbers are as are written in the Missouri Synod’s Lutheran Service Book (LSB). Here then is my attempt:

La Kredo Atanasa

  1. Kiu ajn volas esti savita devas antaŭ ĉio alkroĉi al la katolika kredo.
  2. Kiu ajn ne konservas ĝin tuta kaj netuŝebla sendube pereos eterne.
  3. Kaj jen la katolika fido:
  4. Ni adoras unu Dion en Triunuo kaj la Triunuo en uneco, nek konfuzante la personojn nek dividante la diajn estaĵojn.
  5. Ĉar la Patro estas unu persono, la Filo estas alia, kaj la Spirito estas ankoraŭ alia.
  6. Sed la Dieco de la Patro, de la Filo kaj de la Sankta Spirito estas unu, egalaj en gloro, kuneternaj en majesto.
  7. Kia estas la Patro, tia la Filo estas, kaj tia estas la Sankta Spirito.
  8. Nekreita estas la Patro; nekreita estas la Filo; nekreita estas la Spirito.
  9. La Patro estas senlima, la Filo estas senlima, la Sankta Spirito estas senlima.
  10. Eterna estas la Patro; eterna estas la Filo; eterna estas la Spirito;
  11. kaj tamen ne estas tri eternaj estaĵoj, sed unu kiu estas eterna;
  12. kiel ekzistas ne tri nekreitaj kaj senlimaj estaĵoj, sed unu kiu estas nekreita kaj senlima.
  13. Same ĉiopova estas la Patro; ĉiopova estas la Filo; ĉiopova estas la Spirito;
  14. kaj tamen ne estas tri ĉiopovaj estaĵoj, sed unu kiu estas ĉiopova.
  15. Tiel la Patro estas Dio, la Filo estas Dio, la Sankta Spirito estas Dio;
  16. kaj tamen ne estas tri dioj sed unu Dio.
  17. Do la Patro estas Sinjoro, la Filo estas Sinjoro, la Sankta Spirito estas Sinjoro:
  18. kaj tamen ne estas tri sinjoroj, sed unu Sinjoro.
  19. Kiel kristana vero devigas nin agnoski ĉiun apartan personon kiel Dio kaj Sinjoro, tiel katolika religio malpermesas nin diri ke estas tri dioj aŭ sinjoroj.
  20. La Patro estas nek farita nek kreita nek naskita.
  21. La Filo estas nek farita nek kreita, sed estis solenaskita de la Patro,
  22. kaj la Spirito estas nek farita nek kreita, sed estas eliranta el la Patro kaj Filo.
  23. Do ekzistas unu Patro, ne tri patroj, unu Filo, ne tri filoj: unu Sankta Spitito, ne tri spiritoj.
  24. Kaj en ĉi tiu Triunuo, neniu estas antaŭa aŭ posta, pli granda aŭ malpli granda ol la alia,
  25. sed ĉiuj tri personoj estas en si mem, kuneternaj kaj kunegalajn, kaj do ni devas adori al la Triunuo en unueco kaj la unu Dio en tri personoj.
  26. Kiu volas esti savita pensu tiel pri la Triunuo.
  27. Estas necese por eterna savo ke oni ankaŭ fidele kredu ke nia Sinjoro Jesuo Kristo enkarniĝis.
  28. Ĉar tio estas la vera fido, kion ni kredas kaj konfesas: nia Sinjoro Jesuo Kristo, la Filo de Dio, estas Dio kaj homo.
  29. Li estas Dio, kaj naskita antaŭ ĉiuj mondoj de la estaĵo de la Patro, kaj li estas homo, naskinta en la mondon de la estaĵo de lia patrino;
  30. ekzistanta plene kiel Dio, kaj plene kiel homo kun racia animo kaj homa korpo;
  31. egala al la Patro en dieco, suborda al la Patro en homeco.
  32. Kvankam li estas Dio kaj homo, li ne estas dividita, sed estas unu Kristo.
  33. Li estas unuiĝinta ĉar Dio prenis homecon en sin mem, li ne transformis diecon en homecon.
  34. Li estas tute en la unueco de lia persono, sen konfuziĝo de liaj naturoj.
  35. Ĉar kiel la racia animo kaj korpo estas unu homo, do la Kristo estas Dio kaj homo.
  36. Li suferis morton por nia savo. Li malsupreniris en inferon kaj releviĝis post tri tagoj el la mortintoj.
  37. Li supreniris en la ĉielon kaj sidas dekstre de la Patro, De kie Li revenos por juĝi la vivantojn kaj la mortintojn.
  38. Je Lia reveno ĉiuj homoj leviĝos enkorpe por doni raporton pri siaj propraj agoj.
  39. La farintoj de bono eniros en eternan vivon kaj la farintoj de malbono en eternan fajron.
  40. Jen la katolika kredo; kiu ne kredas ĝin fide kaj firme ne povas esti savita.

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.