Local Businesses Don’t Really Want My Patronage.

October 17, 2014

This is one of those things that has irked me long enough that I’m writing it down.  Over a year ago I had to send a UPS shipment with third party billing.  I had no idea how to do this at the time, so I packed up my parcel and went to my local UPS Store ™.  When I got inside, I was simply told I had to do it online.  I would have thought that they might have told me what I had to do to do it online, or had helpful literature instead of just dismissing me, and then hoping I would be back later to drop off my prepaid package for them to process.  Well, I went home, did my research, stumbled through the UPS website to create my account, set up billing, figure out why my printer was trying to print the label for the box about 10x times too big.  Then, instead of going all the way back to that UPS Store ™ I dropped it off at the print shop I used to work at because tey are closer and deal with UPS.  Failing that I’d just take it to my local STAPLES store which is only 1 mile away. (Failing that I’d arrange to have it picked up at my doorstep!)

Then, they revamped my local grocery store which still sold the old Track II razor blades.  They were the cheapest blades around and I keep my handle as a precious relic.  When the store got re-done they stopped stocking my blades. I wasn’t about to graduate to a razor that uses blades about 3x the price of my cheap blades.  Even Walmart didn’t sell them anymore. So I looked online and I now get my cheap razor blades on eBay at a great price.  Might be my imagination, but they also last longer than the store bought ones.

When my wife’s homemade Mountain Dulcimer needed a new tuning head, I drove all the way down to a music shop to buy a new Guitar tuning head.  I was told that they don’t sell them, but they’d be more than happy to repair my musical instrument.  So of course I found someone on eBay who sold them to me at a great price and it was delivered to my door.

As you see  I tried to shop local and was forced to go the internet route.

Asking vs Thinking when Translating

October 2, 2014

I’ve been putting up past projects and labeled tool diagrams on my Esperanto woodworking blog, Ligneroj. As I translate some of the woodworking terms, sometimes I get stuck.  What’s more is that sometimes none of my dictionaries are of any help, I have at least half a dozen, plus a few online sources. When this happens I have the choice of thinking harder, or of asking around of other Esperantists.

The problem is that the other Esperantists don’t tend to be of a technical or hands on mindset so I usually either get something that doesn’t fit the purpose, or a back wash from the way-too-jargon-ish Esperanto picture dictionary. I’m trying to do the write ups for my old woodworking projects in such a way that non-woodworkers have a chance of knowing what I’m saying.  I don’t want to call the threads on a rod ‘helicaj kaneletoj‘ (helical little channels) I want to call them ‘ŝraŭbaĵoj‘ (threads of a screw).

It reminds me of when I took a course in AutoCAD. The text book gave a very techy explanation of what a circle was like ‘a line inscribed a certain distance from a fixed point.’  Most of the time I just needed an answer like ‘a circle is round.’

So today I realized that I needed an Esperanto name for a Thumb Piano.  It’s also called a kalimba.  I had two choices, bring ‘Kalimba’ into Esperanto via the 15th rule of grammar, making it ‘Kalimbo’ or thinking harder for something more descriptive.

Doing some research, I found that the thumb piano came exclusively from the continent of Africa.  More research showed me that a similar instrument, a jaw harp is already named in Esperanto (buŝharpo), thus reinforcing my idea that a ‘Harpo‘ in Esperanto isn’t absolutely restricted to large triangular objects with plucked strings. I always say that Esperanto is a poetic language mistakenly labeled as logical. Calling it ‘Logical’ brings to mind emotionless Mr. Spock. It’s truer to say the language is regular in its grammar.

So I decided the Thumb piano would best be named an African Harp, ‘Afrika Harpo‘.  At least it’s better than the total head scratching that would be brought on by calling it a ‘Kalimbo’ out of the blue with no further description. If  I’d asked others, I’m sure eventually the answers would devolve into how that musical instrument actually has about 15 names depending on where in Africa you were.

A Thumb Piano, or Kalimba which I made for my wife. In Esperanto it is called a 'Afrika Harpo'.

A Thumb Piano, or Kalimba which I made for my wife. In Esperanto it is called an ‘Afrika Harpo‘.

Translating the Next Mihmiverse Film

September 17, 2014

dj_teaseThe translation of the next film by Christopher Mihm is in progress.  I’ve finished translating my assigned scenes and I must say, if the last film was full of “Ne, ne, neeeee!” then this one is full of “Mi ne scias.

This will be the 5th film that is to have a voice dub and subtitles in Esperanto and I’ve enjoyed helping with each one. To me, doing these translations is akin to doing a crossword puzzle.  We are constrained with keeping the basic meaning of the lines and limiting the length according to the syllables in the English version.  Otherwise the ‘Godzilla Effect’ occurs where the voice and lips do not match up at all.

One of the new challenges for this film is the large number of children’s parts for which young Esperanto speakers, or Esperantists with young voices will be needed.  I’ve even volunteered my daughter for small role. (Actually, I asked her and she agreed.)

So get ready world! Another Esperanto dubbed film is on the way!


September 13, 2014

telengard screenMy first computer was a VIC-20, but my first computer of any real power was the Commodore 64. At some point I got the popular game, Telengard. I played it for hours, mapping as much of the 50x50x50 dungeon as I could.  This is much easier to do with a partner so that one can map while the other fends off all the subterranean beasties encountered when one must ‘STAY’ for any length of time.

I also learned to manipulate the BASIC code, creating an Esperanto version, plus a version that played all by itself.  The self playing characters only do well after they get to at least level 6.

All this went by the wayside when the C-64 was replaced with my Mac SE (sigh).

But then we got our PowerMac and eventually nostalgia made me look around.  I found that Telengard was still available, but that you needed an Emulator to run it on our PC. I downloaded the emulator, but never felt like paying for the key, so I just played the game ten minutes at a time.  then the internet outgrew our poor powerMac. We graduated to a windows machine and the Mac eventually stopped working, taking with it Telengard and the emulator.

So recently I decided to go find Telengard once again.This time I found a ‘remake’ version which does not require an emulator. I can tell you that it works, but I miss the time it took for the surroundings to plot after each move.  I always wanted to alter the program so that one would hear foot steps as it was drawn on the screen. This new version looks like the original C-64 version, but there are a few differences. There is now a line at the bottom of the screen telling on what level you are. When you cast ‘Continual light’ you see unknown objects, even if they are behind solid walls.  One of the ‘mostly’ good changes is that there is no buffer, so that if you press a few keys before a prompt pops up, the key presses are ignored.  This is only bad when you go to cast a spell in combat, one that you know well, but the computer doesn’t keep up.

A few of the sounds are missing, like for the lightning bold spell and the zaps one receives at the box with 4 colored buttons. The game also somewhat resembles what D and D’ers used to call a ‘Monty Haul’.  Because often multiple treasures just pop up.  This was more typical after defeating a dungeon beastie. Because of the lack of plot time for the dungeon, the pace is also quickened. You really have to pay attention because it also seems like the ‘encounters’ are more frequent than in the C-64 version.

All in all it’s a great game, but I think I still might look for a version with an emulator so that I can play with the program, translate it, etc.

Bandsaw Box Videos

June 12, 2014

My latest woodworking videos:  How I made a bandsaw box.  The video is available in English and Esperanto. (see below)


Dragonsdawn in Esperanto (part II)

June 3, 2014

It’s only been four years and I’m finally getting to typing in the second (and most exciting) part of this excerpt from Anne Mcaffrey’s Dragonsdawn. [Read part I here]




Tre oriente kaj iomete sude de Landing, Sean kaj Sorka ĉasadis veriojn por Ripoztagaj manĝaĵoj. Dum la plivastiĝo de la homaj loĝlokoj, furaĝantoj devis iri pli fore por ĉasado.

“Ili ne eĉ penas ĉasi, Sorka,” Sean diris malridante. “Ili pasigis duonmatenon disputante. Fardaj malsaĝuloj.” Li levis unu muskolan brunan brakon en kolera gesto al siaj ok draketoj. “Pli bone kondutu, vi flugantaj malfortuloj.  Ni ĉi estas por ĉasi!”

Li estis ignorata dum siaj brunuloj ŝajne disputadis kun la mensosintezuloj, plej atakeme kun Blazer, la reĝino de Sean. Tio estis eksterordinara konduto. Blazer, kiu estis genetike plibonigita per la prilaboro de Bay Harkenon, estis kutime montrata la obeemeco kiun iu el la malaltaj koloruloj donus al la fekundaj oraj draketinoj.

“Ankaŭ miaj,” Sorka diris, kapjesante dum siaj propraj kvin kuniĝis kun tiuj de Sean.

“Ho Jejs, Ili ĉasas nin!” Malstreĉante siajn bridojn, ŝi komencis streĉi siajn krurojn ĉirkaŭ sian ĉevalino sed ĉesis kiam ŝi vidis Sean-on, rondirigante Cricket-on por fronti la venantajn draketojn, por etendi ordonan manon. Ŝi eĉ pli timiĝis vidi la draketojn fariĝi en atakformacio, iliaj krioj, bruadoj pri neparolebla timo kaj danĝero. “Ĉu danĝero? Kie?”

Sean turnigis Cricket-on per liaj koksoj, unu lertaĵo kiun Sorka neniam sukcesis instrui al Doove malgraŭ la helpo de Sean kaj ŝia propra senfina pacienco. Li serĉis la ĉielojn kaj restigis Cricket-on dum la draketoj unuanime turnis siajn kapojn al la oriento.

Blazer ektrovis lian ŝultron, kirlante ŝian voston ĉirkaŭ lian kolon kaj makdekstran bicepson, kaj kriadis al la aliaj. Sean miris pri la interreago kiun li sensis. Reĝino akceptante ordonojn de brunuloj? Sed li estis distrita kiam ŝiaj pensoj fariĝis videble timiga.

“Landing en danĝero?” li demandis. “Ŝirmejen?”

Tuj post Sean parolis, Sorka ekkomprenis kion siaj bronzuloj penadis diri al ŝi. Sean ĉiam pli lerte legis la mensajn bildojn de siaj plibonigitaj draketoj, speciale tiujn de Blazer kiu estis la plej koheraj. Sorka ofte volis orulinon, sed ŝi tro amis siajn bronzulojn kaj brunulon por plendi. “Tio estas kion ili ĉiuj donas ankaŭ al mi.” Sorka diris, dum siaj kvin ektiris partojn de ŝiaj vestoj. Kvankam Sean povis ĉasi nudbruste, ŝiaj mamoj tro balanciĝis por rajdi senĉemize komforte. Ŝia senmanika leda veŝto subtenis ŝin, kaj protektis kontraŭ la ungotenoj de la draketoj. Bronzulo Emmett ektrovis la kapon de Doove sufiĉe longe por ekteni unu orelon kaj antaŭtufon, penante turnigi la kapon de la ĉevalino.

“Io granda, io danĝera, kaj ŝirmejen!” Sean diris, skuante lian kapon. “Estas nur fulmotondro, uloj. Rigardu, nur nubo!”

Sorka malridetis rigardante orienten. Ili sufiĉe altis sur la altebenaĵo por apenaŭ vidi la maron. “Tio estas strangaspekta nuboformo, Sean.  Mi neniam vidis ion similan. Pli similas la neĝonubojn ni jen kaj jen vidis en Irlando.”

Sean malridetis kaj streĉis siajn krurojn. Cricket, ekkomprenante la urĝajn timojn de la draketoj karakolis maltrakvile ĉeloke, sed evidentis ke li ekkurus tuj post Sean permesus lin. La okuloj de la ĉevalo ekblankrulis kun maltrankvilo dum li snufegis. Ankaŭ Doove malkvietiĝis kaŭzita de la stranga urĝeco de Emily. “Neniam neĝas ĉi tie, Sorka, sed vi pravas pri la koloro kaj formo. Laŭ Jejs, kio ajn pluvas, ĝi damne preskaŭ videblas. Pluvo ĉi tie ne falas tiel.”

Duke kaj liaj unuaj du brunuloj vidis la nubon kaj ekkriis kun frustrado kaj teruro. Blazer trumpetis ferocan ordonon. Subite la du ĉevaloj estis ekkurigitaj per bone celitaj draketaj pikoj al la postaĵoj en rektantaŭan kuregon kiun la draketaro celigis norden kaj okcidenten. Nek brido, kruro, selo, nek voĉo efektis al la du dolorfrenezigitaj ĉevaloj, ĉar kiam ajn ili provis obei siajn rajdantojn, ili ricevis pluan ungofrapon de la atentaj draketoj.

“Kio diable estas al ili?” Sean kriis, tiregante la hakamoron kiun li uzis anstataŭ mordaĵo en la mola buŝo de Cricket. “Mi rompos lian aĉan nazon, mi ja faros!”

“Ne, Sean,” Sorka kriis, klinante al la kuregon. “Duke teruriĝas de tiu nubo, ankaŭ ĉiu el miaj. Ili neniam vundus la ĉevalojn! Ni estus idiotoj se ni ignorus ilin.”

“Se ni eĉ povus!”

La ĉevaloj plunĝadis antaŭen en ravinon. Sean postulis sian tutan lertecon resti rajdante sur Cricket, sed sia menso sensis la trankvilecon de Brazer ke ŝi sukcesis movigi ilin al sekureco.

“Sekureco kontraŭ kio?” li murmuris per sovaĝa grunto, malamante la senton de senpoveco sur besto kiu neniam malobeis lin dum ĝia sep jaroj, besto kiun li pensis ke li komprenis pli bone ol iu homo sur la tuta planedo. La antaŭen irrapido ne hezitis, eĉ kiam Sean sentis la grizan ĉevalon, korposana kiel ĝi estas, eklaciĝi. La draketoj pelis ambaŭ ĉevalojn antaŭen, rekte al unu el la malgrandaj lagoj kiuj dise troviĝis en tiu parto de la kontinento.

“Kial akvo, Sean?” Sorka kriis. Malantaŭen kliniĝante kaj tiregante la buŝon de Doove. Kiam la ĉevalino vole malrapidis, Duke kaj la aliaj du bronzuloj kriis proteste kaj refoje pikis ŝian sangan postaĵon.

Henante kaj blankoula kun timo, la ĉevalino saltis en la akvon, preskaŭ elseligante sian rajdanton. La virĉevalo enplonĝis apud ŝi, kolerigita de la hokungoj de la draketoj de Sean.

La lago, profunda baseno kolektante la defluaĵon el la najbaraj montetoj, havas apenaŭan strandon kaj la ĉevaloj baldaŭ estis naĝantaj, obstine pelitaj de la draketoj al la roka elstaraĵo ĉe la fora flanko. Sean kaj Sorka ofte sunbanis sur tiu rokbreto; ili ĝuis plonĝi de sur sia alta sidejo en la profundan akvon sube.

“La rokbreto? Ili volas nin iri sub la breton? Tie la akvo tre profundegas.”

“Kial?” Sorka refoje demandis. “Estas nur pluvo ventanta.” Ŝi naĝis flanke de Doove, unu mano sur la selkapo, la alia tenante la bridrimenojn, lasante la penadon de la ĉevalino tiri ŝin antaŭen.

“Kien iris ili ĉiuj?”

Sean, naĝante flanke de Cricket, turnis flanke por rigardi malantaŭen laŭ la vojon ili ĵus venis. Liaj okuloj pligrandiĝis. “Tio ne estas pluvo. Naĝu, Sorka! Naĝu sub la rokbreton!”

Ŝi ĵetis ekrigardon trans sian ŝultron kaj vidis kion ektimigis la kutime ne maltrankviligeblan junan viron. Teruro aldonis fortecon al ŝiaj brakoj. Tirante la rimenojn, ŝi urĝis al Doove plifortigi la penon. Ili jam preskaŭ atingis la breton, preskaŭ alveninte al kia ajn malgranda sekureco ĝi proponas kontraŭ la siblanta, arĝenta falaĵo kiu plaŭdis tiel minace trans la arbaron ili ĵus eliris.

“Kie la draketoj?” Sorka kriegis irante an la ombro de la rokbreto. Ŝi ektiris je Doove penante tiri la ĉevalinon post ŝi.

“Sendube pli secure kie ajn ili estas!” Sean ŝajnis kolerega dum li perfortis Cricket-on sub la breton. Estis apenaŭ sufiĉa spaco por la ĉevalaj kapoj resti super la akvonivelo, sed estis nenia tenaĵo por siaj baraktantaj kruroj.

Subite ambaŭ ĉevaloj ĉesis rezisti siajn rajdantojn kaj ekpremadis Sean-on kaj Sorkan kontraŭ la internan muron, henantaj pro timego.

“Levu viajn krurojn, Sorka! Stabiligu vin kontraŭ la interna muro!” Sean kriis montrante. Tiam ili aŭdis la siblon sur la akvo. Rigardante preter la ĉevalaj kapoj, ili efektive vidis la longajn maldikajn fadenojn plonĝante en la akvon. La lago subite agitiĝis kaj estis tranĉanta ĉiudirekte per naĝiloj de la foksenoj kiujn oni semis en la riveretojn.

“Jejs! Rigardu tion!” Sean montris ekscite al granda flamŝprucaĵo tuj super la surface de la lago kiu bruligis grandan interplektaĵon de la afero antaŭ ol ĝi enakviĝis.

“Jen, ankaŭ tie!” Sorka diris, kaj ili aŭdis la agitan sed triumfan blekadon de draketoj. Kunpremite sub la elstaraĵo, ili vidis nur ekvidaĵojn de draketoj kaj la neatenditajn flamojn.

Subite Sorka rememoris tiun longantaŭan tagon kiam ŝi unue vidis la draketojn defendantaj la kortbirdajn gregojn. Tiam ŝi estis certa ke Duke ekflamis verion.

“Tio okazis antaŭe, Sean, “Sorka diris, ŝiaj fingroj glitis de sur lia malseka ŝultro kiam ŝi provtenis ĝin por atentigi lin. “Iel ili elspiras fajron. Eble por tio ili havas la duan stomakon.”

“Nu, mi ĝojas ke ili ne malkuraĝas,” Sean mumuris, zorge naĝante sin al la aperturo. “Ne,” li diris en voĉo esperplena, elspirante grandan suspiron. “Neniel malkuraĝuloj. Sorka, venu.”

Zorge ekrigardante al Doove, Sorka aliris al Sean kaj ekkriis kun surprizekzaltiĝo. La aro da draketoj plimultiĝis per amaso da aliaj. La etaj militistoj ŝajne laŭvice plonĝis al la fia pluvo, la flamsprucoj brulis la teruraĵon al nigraĵon kiu falis kiel cindroj al la lagosurfaco, kie rapidaj fiŝfaŭkoj forglutis ĝin.

“Vidu, Sorka, la draketoj protektas la rokbreton.”

Sorka vidis la minacan pluvon falantan nemalhelpata en la lagon ĉe ambaŭ flanko de la draketa fajrozono.

“Jejs, Sean, rigardu kion ĝi faras al la arbetaĵoj!” Ŝi fingromontris al la lagobordo. La densaj grupoj da rezistaj arbetaĵoj tra kiuj ili trarajdis antaŭ nur momentoj ne plu videblis, kovritaj de tordiĝantaj ‘aĵoj’ kiuj ŝajne pligrandiĝis dum ili spektis. Sorka naŭziĝis, kaj nur per intensa konsentrado ŝi ne elvomis sian matenmanĝon. Sean blankiĝis ĉe la buŝo. Liaj manoj, ritme movante por restigi lin enpozicie en la akvo, pugniĝis.

“Ne damne mirinde ke la draketoj timis.” Li batis la akvon per senpovaj pugnoj, kaŭzante ondetojn. Duke de Sorka aperis subite, ŝvebanta ĵus ekstere enrigardante. Li atendis nur sufiĉe longe por fajfeti rekuraĝigon, kaj tiam senmetafore malaperis.

“Nu, do,” Sean diris. “Se mi estus Pol Nietro, mi nomus tiun tujan transflirton la plej bonan defendkapablon kiun bestospeco povus evoluigi.” Longa fadeno serpentis de la breto kaj momente pendis antaŭ iliaj terurigitaj okuloj ĝis flamolango bruligis ĝin. Naŭzigite, Sean puŝis akvon sur la restaĵon, forplaŭdante la flosantan nigraĵon for de Sorka kaj si. Malantaŭ ili la spirado de la ĉevaloj montris indikojn de malfacileco.

“Ĝis kiam?” Sean diris, glitante al la kapo de Cricket kaj trankviligante la ĉevalon per la manoj. “Ĝis kiam?”


Part III coming soon.


Unknown Benefactor

May 15, 2014

The only print magazine I subscribe to is Home Handyman.  There is usually some tidbit of useful information in each issue, not to mention the Bloopers page in the back.  We used to get it through my daughter’s Girl Scout troop.  Last year, my subscription expired around October.  My daughter’s troop had stopped doing the magazine thing, so we just let it go.  My 50th birthday was in November.  In December Home Handyman started coming to our house again.  According to the address label, I’m now subscribed through 2017. We did not renew the subscription and no one who I would suspect of renewing it has admitted it.  I even asked the few who even knew I got the magazine.  There was no notice of this being a gift, it just started coming in the mail.  Whoever subscribed me for the next 3 years, since you haven’t identified yourself, I thank you.

The Koplushia Wiki is Gone :-(

April 23, 2014

A few months ago I checked in on the Wiki that held quite a lot of work about the fictional world known as the Koplushian Alliance.  I was probably tweaking something in the Breehah language because that was a pet project of mine.  A little more recently, I went to look up something and I was greeted with a big ‘NOT FOUND’ The wiki has not been back since.

While I do have much of the core materials fro the Koplushia wiki, even that material is what could be called fist draft.  My friend  and collaborator had made many additions and refinements to the material.  That’s why it was a wiki after all.  Also, my friend had contributed quite a lot to the wiki.  His work is gone.  I’m sure I’m the only one anal enough to save the work in Word documents before putting it on the wiki.

I’m pretty sure the Koplushia wiki disappeared because its server either got erased or taken out of service.  I’ve only managed to find a few other wikis using the a.wiki-site.com URL.

Farewell info on the Vritian Empire, the secrets of the Eruithairkans,  The planet of Arshkerl!  I’ll have remorse for every lost byte of data, every paragraph, picture and word.

In an Esperanto State of Mind

January 7, 2014


Translating for Subtitles

November 28, 2013

This year is the fourth time I’ve helped translate the dialog of a Mimiverse film for subtitles and a voice dub. The first time I was asked to do this, I looked around the internet for hints and tips about this process and I found absolutely nothing of help.  It reminds me of the first time I looked for information on the Sussex Branch of the Lackawanna Railroad.  There was only sparse inforation available onlne.

So this being my fourth time, I thought I’d tell others in the wide world how we do it. The process seems to have been honed down pretty well.

First and foremost, I want it clear that I am not the leader of this process.  I a merely a worker bee. George Baker is my Teamestro.

These translations are done for Christpher Mihm, who annually writes, casts, films, directs, edits, etc. a B-movie style film.  He has 8 films under his belt, but only the last 3 have subtitles and voice dubs in Esperanto. The current project is actually a double feature of two short films!

Step 1: The Translating

After Mr. Mihm finalizes the script he sends it along to George. George places the screenplay into a table which gives us room to add the translations side by side. He distributes the scenes to the team via a link to Dropbox.  There seems to be four of us translating this time.  I’m priviliged to be among movers and shakers in Esperantujo, though I’ve never met any of them face to face.

First we have to count the syllables in the english lines.  This is done to give us a target number of syllables for our translation. Closely matching the syllable count between the two languages helps avoid the ‘Godzilla Effect’ where the actors mouths either stop too soon or keep moving, not matching the spoken lines.


SCENE 12 – Thick brush on outskirts of native village.  
The group stop on the outskirts of a native village. Hearing something in the thicket, Elijah whispers to call Thorn to him.  
1201     Elijah     4 3
Thorn, get up here. Thorn, venu,
Thorn approaches the form, making some soothing vocalizations. Shengek, seeing the native rise, gasps.  Glorin makes an observation.  
1202     Gloria     4 5
It looks human. Aspektas homa.
As Thorn tries to wave them to silence, Eloe mutters.  
1203     Elijah    3 3
Uwo Vhaim! Uvoŭ Vejm!
The native takes off for the village.  
1204     Thorn     1 2
Damn! Damne!
Elijah consults his watch.  
1205     Elijah     55 49
We’re very close to the village. Looks like we’re dealing with humans.

We’ll approach the village slowly. I’ll lead. Lt. Thorn will be right behind me. Your friend might recognize you. Mike, you bring up the rear and watch the ladies.

La vilaĝo tre proksimas. Verŝajne temas pri homoj.

Ni alproksimiĝos la vilaĝon malrapide. Mi antaŭiros.  Leŭtenanto Thorn tuj sekvos.

Via amiko eble rekonos vin. Mike, vi postsekvu kaj prizorgu la virinojn.

Above is a fictitious example of how our script is laid out. The lines are numbered by a code consisting of the scene numer (here 12) with the line number added to it (1201, 1202…)  We do not translate the scene descriptions, just the spoken lines.  Also, the names are not Esperantized.  In most cases this would add syllables and become prolematic.

When translating the lines, it’s not so important to render it word for word, but rather carry over the essence of the line in such a way that it avoids very wooden speech, and closely matches the syllable count of the English.  Sometimes the English has many ‘flavor words’ that can be discarded in the translation.  Other times there are so few syllables in the English that one has to really think to render a similar meaning.  Trying to preserve a play on words or a joke is usually all but impossible. Someties this is solved by usung a proverb from the Proverbaro.

Shorter lines I can usually do on the fly, matching the syllables fairly well. Since Esperanto is usually spoken a little less clipped than English, it’s better to come in a syllable or two short than over, but we do go over 1 or 2 as needed.  Longer lines I routinely translate on paper and then take account of the syllables.  If I’m over, I go through and see what can be rephrased or clipped.  As long as the essence of the lines remains, it’s OK.

Step 2: Proofing

We submit our work back to George and wait.  The translations get a once over by George, then we are assigned scenes to proofread.  Sometimes there are quandraries that must be worked out. There may be a stylistic error, or a convention established in an earlier scene may need to be brought forward to later ones or one from a later scene carried back to earlier ones.

Step 3: Assigning Parts

When the translation is finalized, George offers a part to the voice actors. There are more voice actors than translators and usually those willing get to voice act the same corresponding English-speaking actor.  Last time this landed me in the lead male role.  I was happy to do it, and glad I got through it.

George tells us which scenes to read (aloud).  I use Audacity to record my line. My microphone is one I bought from Walmart for about $20 and it’s surprisingly sensitive. (I once had to reread a few lines because it picked up my wife playing the piano upstairs while I was recording.)

When we record each line, we begin by stating the film name, the character name, our name and the line numer we are reading.  We then read the line at least twice with slightly different inflections. (I usually have to redo a few because I either slur something or speak too deliberately.)

The sound files are uploaded to a folder on Dropbox after being made into mp3 files, (Audacity makes them WAV files by default.)

From here the process becomes fuzzy.  I know that George and a compatriot do some sound editing before the files are sent to Mr. Mihm before being added to the film.

Step 4: Subtitles, etc.

Last year George had us go over the text for the subtitles as well. He also had us help with an Esperanto version of the fil trailer, which is cool when it appears on YouTube.

The films always premier on or before Memorial Day and I usually receive my complimentary copy of the film a day or two after the premier.  To me that compensation is enough because I also get enjoyment from the translating and recording. I also smile to myself for helping to add something that Esperantists enjoy watching.  The films are usually shown at the main Esperanto conventions around he world each summer.




Get every new post delivered to your Inbox.